Hoeveel warm water verbruikt een huishouden? Kengetallen per persoon en activiteit
Vraag de gratis checklist aanWarmwaterverbruik huishouden
Wil je een boiler of warmtepomp op maat kiezen, maar weet je niet hoeveel warm water je huishouden eigenlijk gebruikt? Dat is een logische eerste stap, want zonder dat getal kies je een vat op gevoel en zit je er zo dertig procent naast. Gelukkig zijn er goede kengetallen. Met het aantal personen, je douchegewoonten en een simpele omrekening naar kilowattuur heb je binnen tien minuten een betrouwbaar beeld.
In dit kennisartikel lees je hoeveel warm water een persoon gebruikt, wat een douche of bad kost, hoe je liters omrekent naar kWh en hoe je met die cijfers je systeem dimensioneert.
Warmwaterverbruik in liters per persoon
Als vuistregel reken ik met 40 tot 60 liter warm water per persoon per dag, gemeten op de gebruikelijke tapwatertemperatuur van 60 graden. Een zuinige eenpersoonshuishouding zit aan de onderkant, een gezin met tieners die lang douchen aan de bovenkant. Het klinkt als een ruime marge, maar douchegedrag bepaalt bijna alles: het verschil tussen vijf en tien minuten douchen is groter dan het verschil tussen twee gezinsleden.
Let op dat dit warm water is, geen totaal waterverbruik. Van de ongeveer 120 tot 130 liter leidingwater die een persoon per dag gebruikt, is grofweg een derde tot de helft warm.
Verbruik per activiteit: douche, bad en kraan
Het helpt om per activiteit te denken. Een douchebeurt verbruikt bij een normale douchekop zo'n 7 tot 9 liter mengwater per minuut. Een douche van 8 minuten is dan 55 tot 70 liter mengwater van ongeveer 38 graden. Een waterbesparende douchekop brengt dat terug naar 6 tot 7 liter per minuut, wat op jaarbasis flink scheelt.
Een vol bad vraagt 120 tot 150 liter mengwater. Handen wassen en afwassen aan de kraan tikt aan met 2 tot 5 liter per keer. In de praktijk zie ik dat de dagelijkse douche veruit de grootste post is, gevolgd door de keukenkraan. Baden zijn incidenteel en vertekenen vooral de piek, niet het gemiddelde.
Let op de temperatuur: mengwater of 60 graden
Hier gaat het vaak mis in vergelijkingen. Je doucht op ongeveer 38 graden, maar je systeem bewaart water op 55 tot 60 graden en mengt dat met koud water tot doucheertemperatuur. Vijftig liter douchewater van 38 graden is dus niet vijftig liter uit je boiler: het is minder heet water, aangevuld met koud.
Als vuistregel komt ongeveer 60 procent van je mengwater uit de warmwatervoorraad en 40 procent uit de koude leiding, afhankelijk van de vattemperatuur. Reken je met kengetallen, houd dan consequent een temperatuur aan. Ik reken tapwaterverbruik altijd om naar liters op 60 graden, dan kloppen de energiecijfers.
Van liters naar kWh: de omrekening
De energie die in warm water zit, reken je eenvoudig uit. Om 1 liter water 1 graad op te warmen heb je ongeveer 1,16 wattuur nodig. De formule wordt dan: kWh is liters maal temperatuurstijging maal 1,16, gedeeld door 1000.
Een rekenvoorbeeld dat ik vaak gebruik: een persoon verbruikt 50 liter warm water per dag, opgewarmd van 10 graden leidingwater naar 60 graden, dus een stijging van 50 graden. Dat is 50 maal 50 maal 1,16, gedeeld door 1000, oftewel ongeveer 2,9 kWh per persoon per dag aan warmte-inhoud. Een gezin van vier zit dan rond 11 tot 12 kWh warmtevraag per dag voor tapwater. Bij een elektrische boiler is dat ook je stroomverbruik; bij een warmtepompboiler deel je dat door de COP.
Verbruik per huishoudgrootte
| Huishouden | Warm water per dag (60 graden) | Warmtevraag per dag | Warmtevraag per jaar |
|---|---|---|---|
| 1 persoon | 40 tot 60 liter | 2,5 tot 3,5 kWh | 900 tot 1.300 kWh |
| 2 personen | 90 tot 120 liter | 5 tot 7 kWh | 1.800 tot 2.500 kWh |
| 3 personen | 130 tot 170 liter | 7,5 tot 10 kWh | 2.700 tot 3.600 kWh |
| 4 personen | 170 tot 230 liter | 10 tot 13 kWh | 3.600 tot 4.700 kWh |
Deze getallen zijn warmtevraag, dus de warmte die in het water gaat. Wat je aan stroom of gas betaalt, hangt af van het rendement van je toestel.
Waarom de piek belangrijker is dan het gemiddelde
Voor de energierekening telt het gemiddelde, maar voor het comfort telt de piek. Als drie gezinsleden tussen kwart voor acht en half negen achter elkaar douchen, moet je systeem in dat halfuur veel kunnen leveren. Een vat lost dat op met voorraad; doorstroom lost het op met vermogen. Kies je een te klein vat op basis van het daggemiddelde, dan sta je koud te douchen terwijl het verbruik op papier klopt. Ik dimensioneer daarom altijd op het zwaarste tapmoment, niet op het etmaal.
Zo gebruik je deze cijfers om te dimensioneren
Begin met het aantal personen en tel op wat een normale ochtendpiek vraagt. Reken douchebeurten om naar liters op 60 graden en tel daar de keuken bij op. Dat piekgetal bepaalt de vatinhoud of het benodigde vermogen. Het dagtotaal in kWh bepaalt je energieverbruik en helpt bij het kiezen tussen een elektrische boiler en een warmtepompboiler. Wil je de vatmaat exact prikken, gebruik dan deze verbruikscijfers als invoer voor de maatkeuze.
Welke warmwateroplossing past bij jouw woning?
Dat hangt af van je verbruik, ruimte en of je gasloos gaat. In een onafhankelijk energieadvies kiezen we samen de beste route voor je hele woning. Start met de keuzehulp.
Vraag je energieadvies aan · €250Veelgestelde vragen
Telt koud water ook mee in het warmwaterverbruik?
Nee. Het gaat alleen om het deel dat je opwarmt. Van je totale waterverbruik van ongeveer 120 tot 130 liter per persoon per dag is grofweg een derde tot de helft warm water.
Hoeveel scheelt een waterbesparende douchekop?
Die brengt het doucheverbruik terug van 7 tot 9 liter naar 6 tot 7 liter per minuut. Voor een gezin dat dagelijks doucht, is dat al snel enkele honderden kWh warmtevraag per jaar minder.
Hoeveel water gebruikt een gezin van vier per jaar?
Reken op ongeveer 120 tot 130 liter per persoon per dag, dus voor vier personen grofweg 175 tot 190 kubieke meter per jaar. Daarvan is een derde tot de helft warm water. Voor het dimensioneren van een boiler gebruik je alleen dat warme deel, en kijk je bovendien naar de piek op een ochtend en niet naar het jaargemiddelde.
De complete warmwater-checklist
In negen punten kies je de beste manier om zonder gas warm water te maken voor jouw woning en huishouden. Laat je e-mail achter, dan sturen we de checklist toe.