Elektrische boiler vs warmtepompboiler: verschil in verbruik en terugverdientijd
Vraag de gratis checklist aanElektrische boiler of warmtepompboiler
Twijfel je tussen een gewone elektrische boiler en een warmtepompboiler? Beide maken warm water met stroom, maar in verbruik zit een groot verschil. Een elektrische boiler zet één kilowattuur stroom om in één kilowattuur warmte; een warmtepompboiler haalt uit diezelfde kilowattuur twee tot drie keer zoveel, omdat hij warmte uit de lucht meepakt. Dat verschil bepaalt je jaarverbruik en je terugverdientijd. In dit kennisartikel lees je hoeveel stroom beide werkelijk gebruiken, hoe de terugverdientijd uitpakt en wanneer de eenvoudiger elektrische boiler toch de betere keuze is.
Hoe beide toestellen warm water maken
Een gewone elektrische boiler is simpel: een vat met een elektrisch verwarmingselement, net als een grote waterkoker. Het element wordt heet en verwarmt het water rechtstreeks. Betrouwbaar, compact en overal te plaatsen.
Een warmtepompboiler heeft datzelfde vat, maar er zit een kleine warmtepomp bovenop. Die haalt warmte uit de omgevingslucht, bijvoorbeeld uit je bijkeuken of garage, en pompt die het water in. Precies zoals een warmtepomp voor je verwarming werkt, maar dan alleen voor je tapwater. Dat kleine verschil in techniek geeft een groot verschil in verbruik.
Het verschil in rendement: de COP
Het rendement druk je uit in de COP, de verhouding tussen warmte die eruit komt en stroom die erin gaat. Een elektrische boiler heeft een COP van 1: één kilowattuur stroom geeft één kilowattuur warmte, meer valt er niet te halen.
Een warmtepompboiler haalt over het jaar een COP van ongeveer 2,5 tot 3. Hij pakt namelijk gratis warmte uit de lucht mee. De precieze waarde hangt af van de temperatuur van de lucht waaruit hij put: in een garage die in de winter richting 5 graden zakt, ligt de COP lager dan in een bijkeuken van 15 graden. Reken daarom met een jaargemiddelde, niet met de mooie waarde op de folder.
Wat dat in stroom per jaar betekent
Nu wordt het concreet. Het warmwaterverbruik van een huishouden zit voor een gemiddeld gezin rond de 2000 tot 2500 kilowattuur warmte per jaar, afhankelijk van hoeveel en hoe lang er gedoucht wordt.
Bij een gezin van vier reken ik in de praktijk met ongeveer 2200 kilowattuur warmtevraag voor het tapwater. Een elektrische boiler gebruikt daar dan ook 2200 kilowattuur stroom voor, want zijn COP is 1. Een warmtepompboiler met een COP van 3 heeft voor diezelfde warmte maar rond de 730 kilowattuur stroom nodig. Het verschil is dus bijna 1500 kilowattuur per jaar, jaar in jaar uit. Voor een tweepersoonshuishouden met minder verbruik is het verschil kleiner, maar nog steeds fors.
| Kenmerk | Elektrische boiler | Warmtepompboiler |
|---|---|---|
| COP (jaargemiddeld) | 1 | 2,5 tot 3 |
| Stroom voor 2200 kWh warmte | Circa 2200 kWh | Circa 730 tot 880 kWh |
| Ruimte | Compact, overal | Fors vat, aparte ruimte |
| Geluid | Stil | Lichte bromtoon van de ventilator |
| Beste plek | Klein tappunt | Bijkeuken of garage met lucht |
Aanschaf, ruimte en geluid
Een warmtepompboiler is in aanschaf een stuk duurder dan een gewone elektrische boiler, en hij vraagt meer van je huis. Het vat is groter en hoger, vaak 1,5 tot 1,9 meter, en de warmtepomp erbovenop maakt een lichte bromtoon en koelt de ruimte een beetje af. Hij heeft ook aanvoerlucht nodig; in een dicht kastje werkt hij niet goed. Een bijkeuken, garage of technische ruimte is zijn plek.
Een elektrische boiler is klein, stil en plaats je vrijwel overal, ook in een kast of dicht bij het tappunt. Die eenvoud is precies zijn kracht op plekken waar ruimte of lucht ontbreekt.
De terugverdientijd in jaren
De hogere aanschaf van een warmtepompboiler verdien je terug met dat lagere verbruik. Met een besparing van rond de 1500 kilowattuur per jaar bij een normaal gezinsverbruik loopt de terugverdientijd doorgaans in de orde van enkele jaren, ruim binnen de levensduur van zo'n toestel van ongeveer 15 jaar. Een warmtepompboiler valt bovendien vaak onder de ISDE-subsidie, wat de terugverdientijd verder verkort.
Bij een klein huishouden dat weinig warm water gebruikt, wordt die terugverdientijd langer, simpelweg omdat er minder te besparen valt. Daar kan de rekensom anders uitpakken. Het draait dus om je verbruik: hoe meer warm water, hoe sneller de zuinigere boiler zichzelf terugverdient.
Wanneer een elektrische boiler toch verstandig is
Een warmtepompboiler is niet altijd de betere zet. Voor een klein tappunt met weinig verbruik, zoals een gastentoilet of een keukenkraan ver van de rest, is een kleine elektrische boiler doorgaans praktischer: de besparing op zo'n laag verbruik weegt niet op tegen het formaat en de aansluiting van een warmtepompboiler. Ook als je nergens ruimte of aanvoerlucht hebt, is een elektrische boiler de reële keuze.
In de praktijk zie ik het zo: voor de hoofdvoorziening van een gezin is de warmtepompboiler bijna altijd de zuinige route, en voor kleine bijzaken houdt de gewone elektrische boiler zijn plek.
Welke warmwateroplossing past bij jouw woning?
Dat hangt af van je verbruik, ruimte en of je gasloos gaat. In een onafhankelijk energieadvies kiezen we samen de beste route voor je hele woning. Start met de keuzehulp.
Vraag je energieadvies aan · €250Veelgestelde vragen
Hoeveel bespaar ik echt met een warmtepompboiler?
Bij een gezinsverbruik van rond de 2200 kilowattuur warmte per jaar scheelt het al snel zo'n 1500 kilowattuur stroom per jaar ten opzichte van een gewone elektrische boiler. Bij minder verbruik is de besparing evenredig kleiner.
Werkt een warmtepompboiler ook in een koude garage?
Ja, maar de COP zakt naarmate de lucht kouder is. In een garage die naar 5 graden zakt, haalt hij een lagere jaar-COP dan in een bijkeuken van 15 graden. Hij blijft zuiniger dan een gewone boiler, alleen het voordeel wordt kleiner.
Kan ik een elektrische boiler later vervangen door een warmtepompboiler?
Dat kan, mits je een ruimte hebt met genoeg lucht en hoogte. Houd bij een verbouwing alvast rekening met de plek en een eigen groep, dan is de overstap later eenvoudig.
De complete warmwater-checklist
In negen punten kies je de beste manier om zonder gas warm water te maken voor jouw woning en huishouden. Laat je e-mail achter, dan sturen we de checklist toe.