Warmtepomp of stadsverwarming: wanneer is welke logisch?
Vraag de gratis checklist aanWarmtepomp stadsverwarming
Staat er in jouw wijk een warmtenet gepland, en vraag je je af of je dan nog wel een warmtepomp moet overwegen? Verstandige vraag, want dit zijn twee verschillende routes naar hetzelfde doel: warmte zonder eigen gasketel. Bij stadsverwarming krijg je warmte via leidingen van een centrale bron en heb je zelf geen buitenunit nodig; bij een warmtepomp maak je je warmte zelf uit lucht of bodem en houd je alles in eigen hand. Welke logisch is, hangt vooral af van wat er in jouw straat ligt of komt. In dit kennisartikel lees je hoe beide werken, wanneer een warmtenet beschikbaar is, hoe ze zich tot elkaar verhouden en of ze samen kunnen gaan.
Twee manieren om zonder gas te verwarmen
Van het gas af kan grofweg op twee manieren. Je maakt je warmte zelf, met een warmtepomp, of je koopt kant-en-klare warmte in via een warmtenet. Beide zijn gasloos en beide werken met water dat door je radiatoren of vloer stroomt. Het verschil zit in waar de warmte vandaan komt en hoeveel je zelf regelt.
Er is geen algemeen winnaar. In de ene straat is een warmtenet de logische keuze, in de andere is er niets en blijft de warmtepomp over. Daarom begint een eerlijke afweging altijd bij wat er bij jou beschikbaar is.
Hoe stadsverwarming werkt
Bij stadsverwarming komt warm water via een ondergronds leidingnet naar je woning, uit een centrale bron zoals restwarmte van industrie, een biomassacentrale of geothermie uit de diepe bodem. In je meterkast zit een afleverset, een soort warmtewisselaar, die de warmte van het net overdraagt aan je eigen verwarming en warm water.
Je hebt zelf geen buitenunit, geen geluid en geen technische ruimte vol apparatuur nodig; de afleverset is compact. De aanvoertemperatuur van een warmtenet ligt vaak hoger dan die van een warmtepomp, bij oudere netten rond de 70 graden, waardoor je vaak je bestaande radiatoren kunt houden.
Hoe een warmtepomp het anders doet
Een warmtepomp maakt de warmte zelf, uit de buitenlucht of de bodem, en tilt die naar een bruikbare temperatuur. Uit 1 kWh stroom komt bij een goede installatie 3 tot 4 kWh warmte. Je bent dan niet afhankelijk van een net of een leverancier, maar je hebt wel ruimte nodig voor een buitenunit en binnenunit, en je stookt het liefst op lage temperatuur.
Dat lage-temperatuurstoken is precies het verschil met een warmtenet: een warmtepomp presteert het best bij een aanvoer rond de 35 graden, dus vraagt vaker om vloerverwarming of ruime radiatoren. Een warmtenet kan met zijn hogere aanvoer soepeler omgaan met bestaande radiatoren.
Wanneer een warmtenet beschikbaar is
Dit is de kernvraag, en het antwoord ligt niet bij jou maar bij je gemeente. In een warmteplan legt de gemeente vast welke wijken op een warmtenet gaan en wanneer. Ligt er al een net of komt het aantoonbaar op korte termijn, dan is aansluiten een reële optie. Is er niets en zijn er geen concrete plannen, dan is wachten op een net meestal geen begaanbare weg en blijft de warmtepomp over.
Warmtenetten liggen vooral in dichtbebouwde wijken en bij appartementen, omdat je daar veel woningen op één net kunt aansluiten. In buitengebied en bij verspreide bebouwing is een net zelden rendabel aan te leggen.
De twee routes naast elkaar
| Aspect | Warmtepomp | Stadsverwarming |
|---|---|---|
| Warmtebron | Zelf uit lucht of bodem | Centraal net, restwarmte of geothermie |
| Aanvoertemperatuur | Rond 35 graden, laag | Vaak hoger, tot circa 70 graden |
| Ruimte in huis | Buitenunit en binnenunit nodig | Alleen een compacte afleverset |
| Afhankelijkheid | Eigen beheer, eigen stroom | Eén leverancier en net |
| Beschikbaarheid | Vrijwel overal | Alleen waar een net ligt of komt |
Waar elk het best past
Voor een grondgebonden woning met ruimte voor een buitenunit, en zeker met vloerverwarming, ligt een warmtepomp vaak voor de hand. Je houdt alles in eigen hand en stookt zuinig op lage temperatuur.
Voor een appartement of een woning in een dichtbebouwde wijk waar een net ligt of komt, is stadsverwarming vaak de praktischer route, omdat je geen buitenunit hoeft te plaatsen en geen geluidsdiscussie met de buren krijgt. Voor de opstelling bij een flat helpt de pagina over de warmtepomp in een appartement.
De kostenkant laat ik hier bewust liggen; die verschilt sterk per net en per situatie en hoort bij de terugverdientijd van een warmtepomp.
Kan het samen: warmtepomp én warmtenet
Meestal kies je er één, want beide leveren de volledige warmte. Toch komt een combinatie voor: bij een warmtenet met een lage brontemperatuur wordt soms een warmtepomp bijgeplaatst om de temperatuur op te krikken voor warm water. En zolang een net nog niet is aangelegd, kiezen mensen soms voor een hybride warmtepomp als tussenstap, waarna ze later alsnog op het net kunnen. Meer over die tussenstap staat bij de hybride warmtepomp.
Past een warmtepomp bij jóuw woning?
Of een warmtepomp geschikt is en welk vermogen je nodig hebt, blijkt uit een warmteverliesberekening van je woning. Dat doen we in een onafhankelijk energieadvies, met een concreet plan als resultaat.
Vraag je energieadvies aan · €250Veelgestelde vragen
Kan ik kiezen tussen een warmtenet en een warmtepomp?
Alleen als er een warmtenet ligt of komt. Waar dat niet zo is, is de warmtepomp in de praktijk je enige gasloze route. Waar wel een net beschikbaar is, kun je de twee tegen elkaar afwegen op ruimte, comfort en kosten.
Heb ik nog een warmtepomp nodig als er stadsverwarming is?
Doorgaans niet. Een warmtenet levert je warmte en warm water via de afleverset, dus een eigen warmtepomp is dan overbodig. Alleen bij netten met een lage brontemperatuur wordt soms een pomp bijgeplaatst voor het warm water.
Kan ik mijn bestaande radiatoren houden bij stadsverwarming?
Vaak wel, omdat een warmtenet met een hogere aanvoertemperatuur werkt dan een warmtepomp. Bij een warmtepomp moet je vaker naar lage-temperatuurafgifte, dus grotere radiatoren of vloerverwarming. Dat is een belangrijk verschil tussen de twee routes.
De complete warmtepomp-checklist
In elf punten zie je of jouw woning klaar is voor een warmtepomp: isolatie, afgifte, plek voor de unit, subsidie en meer. Laat je e-mail achter, dan sturen we de checklist toe.