Monoblock of split warmtepomp: het verschil en wat je kiest
Vraag de gratis checklist aanMonoblock of split warmtepomp
Sta je voor de keuze tussen een monoblock- en een split-warmtepomp en weet je niet welke bij jouw huis past? Die vraag komt bijna altijd langs, want beide zijn lucht-waterwarmtepompen en doen hetzelfde werk, maar de opbouw verschilt. Het verschil zit in waar het koudemiddel zit: bij een monoblock blijft de complete koudemiddelkringloop buiten en gaat er alleen cv-water naar binnen, bij een split loopt er koudemiddel naar een binnenunit. Dat ene verschil bepaalt het installatiegemak, de geluidsbeleving en de storingsgevoeligheid. In dit kennisartikel lees je hoe beide types werken, hoeveel koudemiddel ze bevatten en wanneer welke keuze het beste past. De algemene werking van dit type staat op de pagina over de lucht-waterwarmtepomp.
Het verschil in één zin
Bij een monoblock zit alles in de buitenunit: verdamper, compressor, condensor en het koudemiddel. Naar binnen loopt alleen een geïsoleerde waterleiding met cv-water. Bij een split is de kringloop verdeeld over twee delen: de buitenunit met verdamper en compressor, en een binnenunit met de condensor. Tussen die twee loopt een koudemiddelleiding. Alles daarna, van radiatoren tot vloerverwarming, is bij beide gelijk.
Hoeveel koudemiddel erin zit en waarom dat telt
De hoeveelheid koudemiddel is het scherpste onderscheid. Een monoblock is in de fabriek gevuld en hermetisch gesloten; het koudemiddel komt nooit in huis. Een split moet op locatie worden aangesloten en gevuld, en de leiding loopt tot in de woning. Daardoor gelden er strengere eisen. Werkt het toestel op propaan (R290), een koudemiddel met een zeer lage klimaatimpact, dan houden fabrikanten dat om veiligheidsredenen bijna altijd in een monoblock buiten. Een split werkt vaker op R32. Voor het aansluiten van de koudemiddelleiding van een split heb je een gecertificeerde F-gassen-monteur nodig; bij een monoblock is dat niet aan de orde omdat de kringloop dicht blijft.
Installatiegemak en storingsgevoeligheid
Een monoblock is doorgaans sneller geplaatst: je zet de unit buiten, trekt twee waterleidingen naar binnen en sluit aan op het cv-systeem en de stroom. Er komt geen koudemiddelverbinding aan te pas, wat een storingsbron scheelt, want lekkage van koudemiddel zit vrijwel altijd op de koppelingen van een split. Daar staat tegenover dat de waterleidingen van een monoblock door de buitenlucht lopen en dus kunnen bevriezen bij stroomuitval in de winter. Daarom vullen we die watercircuits vaak met een glycolmengsel van ongeveer 20 tot 30 procent, of zorgen we voor een vorstbeveiliging die het water in beweging houdt.
Geluid: waar de compressor staat
Bij beide types staat de compressor in de buitenunit, dus de meeste herrie zit buiten. Een gangbare buitenunit haalt rond de 45 tot 55 dB(A) op een meter afstand. Het verschil in beleving zit binnen: bij een split kan de binnenunit een zachte bromtoon geven, terwijl een monoblock binnen alleen een pomp heeft en dus stiller is in de woonruimte. Voor de buren telt vooral de buitenunit; hoe je dat geluid beperkt en aan de normen voldoet, staat op de pagina over het geluid van een warmtepomp.
Monoblock versus split in één tabel
Onderstaande tabel zet de punten naast elkaar die de keuze meestal bepalen.
| Kenmerk | Monoblock | Split |
|---|---|---|
| Koudemiddel | Alles buiten, gesloten | Ook binnen, op locatie gevuld |
| F-gassen-monteur nodig | Nee | Ja |
| Vaak op propaan (R290) | Ja | Zelden |
| Vorstrisico waterleiding | Ja, glycol nodig | Nee |
| Bromtoon binnen | Nauwelijks | Mogelijk |
| Installatietijd | Korter | Langer |
Wanneer welke past
Een monoblock past goed bij wie een snelle, onderhoudsarme plaatsing wil, waarde hecht aan een propaan-koudemiddel met lage klimaatimpact en genoeg ruimte heeft om de waterleidingen kort en vorstvrij naar binnen te brengen. Een split kan handiger zijn als de buitenunit ver van de technische ruimte staat, want koudemiddelleidingen mogen langer en dunner zijn dan waterleidingen en verliezen onderweg minder warmte. Ook als er binnen weinig ruimte is voor een aparte module speelt de opbouw mee. In een rijtjeshuis met de buitenunit tegen de gevel en de cv-installatie vlakbij kies ik meestal een monoblock; staat de unit achter in de tuin, dan komt een split in beeld.
Een praktijkobservatie
In de praktijk zie ik dat de keuze vaker door de plattegrond wordt bepaald dan door het toestel zelf. Bij een woning waar de buitenunit op 3 meter van de meterkast stond, ging een monoblock er in een halve dag in, met een glycolvulling tegen bevriezing. Bij een vrijstaand huis waar de unit 12 meter verderop moest, werd het een split, omdat 12 meter waterleiding buiten te veel warmteverlies en vorstrisico gaf. Een veelgemaakte fout die ik zie, is een monoblock ver van de woning plaatsen met lange, matig geïsoleerde waterleidingen; dan lek je warmte weg voordat die binnen is.
Past een warmtepomp bij jóuw woning?
Of een warmtepomp geschikt is en welk vermogen je nodig hebt, blijkt uit een warmteverliesberekening van je woning. Dat doen we in een onafhankelijk energieadvies, met een concreet plan als resultaat.
Vraag je energieadvies aan · €250Veelgestelde vragen
Is een monoblock of een split zuiniger?
Op de kern ontlopen ze elkaar nauwelijks, want het is dezelfde techniek. Het verschil in rendement zit vooral in de leidinglengte en isolatie: lange waterleidingen bij een monoblock verliezen warmte, lange koudemiddelleidingen bij een split iets minder. De aanvoertemperatuur en het afgiftesysteem wegen zwaarder dan de keuze tussen deze twee.
Kan een monoblock bevriezen bij stroomuitval?
Dat risico bestaat, omdat de waterleiding buiten loopt. Daarom vullen we het watercircuit vaak met een glycolmengsel of installeren we een vorstbeveiliging. Bij een split speelt dit niet, want daar loopt koudemiddel en geen water door de buitenleiding.
Wat zijn de nadelen van een split warmtepomp?
Er loopt koudemiddel tussen buiten en binnen, dus de aansluiting hoort bij een monteur met F-gassen-certificaat en er is een lektest nodig. Je hebt binnen ruimte nodig voor het binnendeel, en de leidinglengte is begrensd. Daar staat tegenover dat er geen waterleiding naar buiten loopt die kan bevriezen.
De complete warmtepomp-checklist
In elf punten zie je of jouw woning klaar is voor een warmtepomp: isolatie, afgifte, plek voor de unit, subsidie en meer. Laat je e-mail achter, dan sturen we de checklist toe.