Van het gas af zonder warmtepomp: welke opties zijn er?
Vraag de gratis checklist aanVan het gas af zonder warmtepomp
Kun je van het gas af zonder warmtepomp, omdat je huis er niet geschikt voor is of je er geen plek voor hebt? Ja, dat kan, al is het per situatie afwegen wat past. Voor sommige woningen is een warmtepomp lastig: te weinig ruimte voor een buitendeel, geluidsregels op een kleine binnenplaats, of een monument waar je weinig aan mag veranderen. Het voordeel van de alternatieven is dat ze soms met veel minder ingrepen toch een gasloze warmte leveren, mits je goed rekent op verbruik. De belangrijkste opties zijn infraroodverwarming, een warmtenet, volledig elektrisch verwarmen en een pelletkachel. In dit kennisartikel lees je hoe elk alternatief werkt, wat het verbruik betekent, voor welk type woning het past en waarom isolatie bij de meeste opties nog belangrijker is dan bij een warmtepomp.
Waarom isolatie hier nog zwaarder telt
Een warmtepomp haalt met 1 kWh stroom 3 tot 4 kWh warmte uit de lucht. De meeste alternatieven doen dat niet: infrarood en een elektrische kachel zetten 1 kWh stroom om in ongeveer 1 kWh warmte. Dat betekent dat je bij deze opties elke kilowattuur die je verstookt ook echt betaalt. In een tochtig, slecht geïsoleerd huis loopt het verbruik dan hard op.
De les is simpel: zonder warmtepomp is een goede schil geen luxe maar de basis. Isoleer eerst het dak, de vloer en de ramen en dicht de kieren, zodat je warmtevraag zo laag mogelijk wordt. Hoe je dat aanpakt, staat op de pagina over het stappenplan. Pas daarna kies je het alternatief.
Infraroodverwarming
Infraroodpanelen verwarmen niet de lucht maar de mensen en voorwerpen die de straling raken, zoals de zon dat doet. Ze zijn dun, hangen aan plafond of wand en reageren snel. Een infraroodpaneel zet stroom vrijwel volledig om in stralingswarmte, met een rendement rond de 100 procent aan de bron.
Infrarood past het beste in:
- goed geïsoleerde ruimtes die je gericht en kort verwarmt; - bijruimtes, een werkkamer of een badkamer; - kleine, compacte woningen of appartementen.
De valkuil is een matig geïsoleerd huis als hoofdverwarming: dan draaien de panelen veel uren en loopt het stroomverbruik op. Hoe infrarood werkt en wanneer het loont, lees je op de pagina over infraroodverwarming.
Een warmtenet
Bij een warmtenet komt de warmte via geïsoleerde leidingen bij je binnen, uit een centrale bron zoals restwarmte of geothermie. Je hebt dan zelf geen warmtepomp of ketel nodig, alleen een afleverset. Dit is vaak de logische route in wijken waar een warmtenet is aangelegd of gepland.
Het voordeel is gemak: geen buitendeel, geen geluid, weinig onderhoud aan je kant. Het nadeel is dat je afhankelijk bent van de netbeheerder en de tariefstructuur, en dat je zelf weinig kunt sturen. Of een warmtenet in jouw wijk beschikbaar is, hangt af van de gemeentelijke planning. Meer over de afweging warmtenet of warmtepomp lees je op de bijbehorende pagina.
Volledig elektrisch verwarmen
Naast infrarood kun je ook met elektrische radiatoren, een elektrische cv-ketel of vloerverwarming volledig elektrisch verwarmen. Net als infrarood is het rendement aan de bron ongeveer 1 op 1, dus het verbruik hangt sterk af van je isolatie. Elektrisch verwarmen is interessant als:
- je huis klein en goed geïsoleerd is; - je zonnepanelen hebt die een deel van de stroom leveren; - je maar een beperkt aantal ruimtes verwarmt.
Voor een groot, matig geïsoleerd huis als hoofdverwarming is volledig elektrisch meestal te verbruiksintensief. Dan is een warmtepomp of warmtenet verstandiger. Meer hierover staat op de pagina over elektrisch verwarmen.
Een pelletkachel
Een pelletkachel verbrandt geperste houtpellets en kan een woonkamer of een hele woning verwarmen. Het is een gasloze bron met een verbrandingsrendement dat vaak boven de 85 procent ligt. Een pelletkachel past bij mensen die de warmte van een kachel waarderen en ruimte hebben voor opslag van de pellets.
De aandachtspunten zijn wel reëel: je hebt opslagruimte nodig, een rookgasafvoer, regelmatig onderhoud en er komt fijnstof vrij. In een dichtbebouwde omgeving is dat een afweging. Hoe een pelletkachel als ketelvervanger werkt, lees je op de pagina over de cv-ketel vervangen door een pelletkachel.
De alternatieven naast elkaar
Onderstaande tabel zet de vier opties op een rij, zodat je ziet welke bij jouw woning past.
| Alternatief | Rendement aan de bron | Past bij | Aandachtspunt |
|---|---|---|---|
| Infraroodverwarming | ca. 100% (1 kWh in, 1 kWh uit) | goed geïsoleerde kleine ruimtes | verbruik in matig huis |
| Warmtenet | afhankelijk van bron | wijk met warmtenet | afhankelijk van netbeheerder |
| Volledig elektrisch | ca. 100% | klein, goed geïsoleerd, zon | hoog verbruik bij grote woning |
| Pelletkachel | 85% of hoger | ruimte voor opslag en afvoer | fijnstof en onderhoud |
Een praktijkobservatie
In de praktijk kies ik een alternatief voor de warmtepomp bijna nooit puur omdat het "anders" moet, maar omdat de woning het afdwingt. Bij een klein, goed geïsoleerd bovenappartement zonder buitenruimte voor een warmtepomp werkte infrarood in de bijruimtes prima, terwijl de woonkamer op een compacte all-electric oplossing draaide. Een veelgemaakte fout is infrarood of elektrisch kiezen in een tochtig huis om de aanschaf, en dan schrikken van de stroomrekening. Reken altijd eerst je warmtevraag door en isoleer voordat je een alternatief zonder warmtepomprendement kiest.
Van het gas af, maar hoe bij jóuw woning?
De verstandige route verschilt per woning: eerst de schil, dan de afgifte, dan de bron. In een onafhankelijk energieadvies zetten we jouw stappenplan op papier.
Vraag je energieadvies aan · €250Veelgestelde vragen
Is verwarmen zonder warmtepomp duurder in gebruik?
Vaak wel, omdat infrarood en elektrisch verwarmen ongeveer 1 kWh warmte per kWh stroom leveren, tegen 3 tot 4 kWh bij een warmtepomp. In een goed geïsoleerd, klein huis valt het verschil mee; in een groot, matig huis loopt het verbruik op.
Voor welk huis is infrarood een goede keus?
Voor kleine, goed geïsoleerde ruimtes die je gericht verwarmt, zoals een werkkamer of badkamer, of voor een compact appartement. Als hoofdverwarming in een matig geïsoleerd huis draaien de panelen te veel uren.
Kan ik een warmtenet zelf aanvragen?
Een warmtenet ligt of komt er op wijkniveau, aangelegd door een warmtebedrijf volgens de gemeentelijke planning. Je kunt het niet los aanvragen zoals een warmtepomp; je sluit aan als het net er in jouw straat is of komt.
De complete van-het-gas-af-checklist
In tien punten zet je de juiste stappen om je woning van het gas af te halen, in de volgorde die het meeste oplevert. Laat je e-mail achter, dan sturen we de checklist toe.