Van het gas af: uit welke kostenposten bestaat het en wat bepaalt de terugverdientijd
Vraag de gratis checklist aanWat kost gas per m3
Overweeg je van het gas af te gaan, maar zie je door de bomen het bos niet meer als het over de kosten gaat? Op deze pagina leggen we de kostenposten uit zonder je een bedrag voor te spiegelen, want dat verschilt te sterk per woning en verandert te snel om betrouwbaar te zijn. Wat wel houvast geeft, zijn de verhoudingen tussen de posten en de terugverdientijd in jaren. Zo snap je waar je geld heen gaat en wat je eraan kunt doen om de rekensom gunstiger te maken. In dit kennisartikel lees je uit welke posten van het gas af gaan bestaat, hoe subsidie en gasbesparing de som veranderen en wat de terugverdientijd bepaalt.
Waarom we hier in verhoudingen en jaren rekenen
Concrete bedragen voor van het gas af gaan zijn onbetrouwbaar, en niet omdat we ze niet willen noemen. De kosten hangen af van je woning, je bestaande installatie, de gekozen route en de markt op het moment dat je het laat doen. Twee ogenschijnlijk gelijke tussenwoningen kunnen sterk verschillen omdat de een al geïsoleerd is en de ander niet.
Wat wel stabiel is, zijn de verhoudingen: welke post meestal groot is en welke klein, en hoe die posten elkaar beïnvloeden. En de terugverdientijd, uitgedrukt in jaren, laat zien of een investering zichzelf terugbetaalt. Met die twee grootheden kun je een verstandige keuze maken zonder je blind te staren op een bedrag dat morgen alweer anders is.
De kostenposten van het gas af
Van het gas af gaan bestaat grofweg uit vier kostenposten. In willekeurige woningen wisselt hun onderlinge grootte, maar dit is de indeling:
| Kostenpost | Rol | Omvang in verhouding |
|---|---|---|
| Isolatie van de schil | Verlaagt de warmtevraag | Klein tot groot, afhankelijk van de staat |
| De warmtebron | Warmtepomp, aansluiting of andere bron | Meestal de grootste post |
| Afgiftesysteem aanpassen | Geschikt maken voor lage temperatuur | Klein tot middelgroot |
| Warm water en meterkast | Boiler, elektra, soms verzwaring | Klein tot middelgroot |
De kunst is dat deze posten elkaar beïnvloeden. Meer investeren in isolatie maakt de warmtebron kleiner en het afgiftesysteem eenvoudiger. Daarom loont het bijna altijd om bij de isolatie te beginnen.
Post 1: isolatie van de schil
Isolatie is de post die alle andere posten verlaagt. Door de schil, de vloer, muren, dak en glas, beter te isoleren, daalt je warmtevraag. En een lagere warmtevraag betekent dat je met een kleinere, dus minder dure warmtepomp toe kunt, dat je bestaande radiatoren vaker volstaan, en dat je uiteindelijk minder stroom verstookt.
Hoe groot deze post is, hangt af van waar je begint. Een woning die al vloer- en spouwisolatie heeft, hoeft alleen bij te werken. Een woning uit de jaren zestig met een lege spouw en enkel glas vraagt een forse isolatieslag. Die slag kost geld, maar verdient zich dubbel terug: direct in comfort en indirect doordat elke vervolgpost kleiner wordt.
Post 2: de warmtebron
De warmtebron is meestal de grootste enkele post. Hieronder valt de warmtepomp, hybride of volledig, of de aansluiting op een warmtenet, of een andere bron. Een hybride warmtepomp is een kleinere, minder ingrijpende investering dan een volledige warmtepomp, omdat je bestaande ketel blijft hangen en de pomp klein kan zijn.
Een volledige warmtepomp vraagt meer vooraf, maar levert ook meer besparing op omdat je helemaal van het gas af bent. Aansluiten op een warmtenet verlegt een deel van de kosten: je hebt geen eigen toestel, maar betaalt een aansluitbijdrage en daarna een warmtetarief. Welke bron het gunstigst uitpakt, hangt samen met je isolatie en je afgiftesysteem.
Post 3: het afgiftesysteem aanpassen
Een warmtepomp werkt op lage temperatuur, rond de 35 tot 45 graden. Of je bestaande radiatoren daarop genoeg warmte afgeven, bepaalt of hier kosten bij komen. Na een goede isolatieslag volstaan veel radiatoren al, en dan is deze post klein. Moeten er in een paar ruimtes grotere of speciale lage-temperatuurradiatoren komen, dan loopt de post op. Vloerverwarming aanleggen in een bestaande woning is de grootste ingreep binnen deze post.
Dit is precies waarom de isolatie zo bepalend is: goed isoleren houdt deze post klein, omdat je afgiftesysteem dan vaker onaangepast kan blijven.
Post 4: warm water en de meterkast
Ben je volledig van het gas af, dan moet ook je warme water uit een gasloze bron komen, vaak een boilervat bij de warmtepomp of een aparte warmtepompboiler. Dat is een aparte post om niet te vergeten. Daarnaast vraagt een volledig elektrische woning soms een aanpassing in de meterkast, en bij een zware warmtepomp een verzwaring van de aansluiting. Bij een hybride opstelling is dat meestal niet nodig, omdat de piekvraag lager blijft.
Hoe subsidie de rekensom verandert
Voor isolatie, warmtepompen en aansluiting op een warmtenet is er subsidie via de ISDE, soms aangevuld door je gemeente. Subsidie verlaagt de investering vooraf en verkort daarmee de terugverdientijd. De bedragen en voorwaarden veranderen af en toe, dus reken met wat op het moment van aanvraag geldt.
Het effect is dat een route die zonder subsidie een lange terugverdientijd heeft, met subsidie ineens een stuk aantrekkelijker wordt. Neem de subsidie daarom altijd mee in je afweging, maar bouw je keuze niet volledig op één regeling die volgend jaar kan wijzigen.
De besparing die er tegenover staat
Tegenover de kosten staat de besparing, en die maakt de rekensom compleet. Een warmtepomp haalt uit één kilowattuur stroom drie tot vier kilowattuur warmte, waar een gasketel voor diezelfde warmte gas verstookt. Daardoor daalt je energierekening, hoeveel precies hangt af van je oude gasverbruik, je isolatie en de verhouding tussen de gas- en stroomprijs.
Een hybride warmtepomp bespaart vaak rond de helft op je gas, omdat de pomp het grootste deel van het jaar het werk doet. Een volledige warmtepomp laat je gasverbruik naar nul gaan, maar verhoogt je stroomverbruik. De besparing is dus geen vast getal, maar een verhouding die je huis en je gebruik bepalen.
Wat de terugverdientijd bepaalt
De terugverdientijd is het aantal jaren dat je nodig hebt om de investering terug te verdienen met de besparing. Drie dingen bepalen die tijd. Ten eerste je isolatie: hoe lager je warmtevraag, hoe zuiniger de warmtepomp draait en hoe sneller je terugverdient. Ten tweede de gekozen route: een hybride vraagt minder investering vooraf en heeft daardoor vaak een kortere terugverdientijd, terwijl een volledige warmtepomp meer bespaart maar meer vooraf kost. Ten derde de subsidie en de energieprijzen, die de som naar boven of beneden bijstellen.
In de praktijk zie ik dat een verstandig uitgevoerde stap, dus eerst isoleren en dan de bron kiezen, zich binnen een overzienbaar aantal jaren terugverdient, terwijl een warmtepomp op een slecht geïsoleerd huis die tijd flink verlengt. De volgorde bepaalt dus niet enkel het comfort, maar ook de rekensom.
Waarom de kosten zo per woning verschillen
Dat twee buren heel andere bedragen horen, verbaast mensen. De verklaring zit in de startpositie. Het ene huis heeft al vloer- en spouwisolatie en dubbel glas, het andere niet. Het ene heeft ruime radiatoren die al op lage temperatuur werken, het andere kleine radiatoren die vervangen moeten worden. De een heeft ruimte voor een boilervat, de ander moet de meterkast verzwaren.
Daarom is een bedrag van internet vrijwel altijd misleidend. Wat wel klopt voor iedereen: begin bij de isolatie, want dat verlaagt elke andere post, en kies de bron pas als je weet hoe ver je huis is. Dan is de rekensom bijna altijd gunstiger dan wanneer je meteen het duurste apparaat koopt voor een huis dat er nog niet klaar voor is.
Van het gas af, maar hoe bij jóuw woning?
De verstandige route verschilt per woning: eerst de schil, dan de afgifte, dan de bron. In een onafhankelijk energieadvies zetten we jouw stappenplan op papier.
Vraag je energieadvies aan · €250Veelgestelde vragen
Uit welke kosten bestaat van het gas af gaan?
Grofweg uit vier posten: isolatie van de schil, de warmtebron zoals een warmtepomp of aansluiting, het aanpassen van het afgiftesysteem aan lage temperatuur, en het warme water plus eventuele aanpassingen in de meterkast. De warmtebron is meestal de grootste post, en isolatie verlaagt alle andere posten.
Wat is de terugverdientijd van een warmtepomp?
Dat hangt vooral af van je isolatie, de gekozen route en de subsidie. In een goed geïsoleerd huis verdient een warmtepomp zich binnen een overzienbaar aantal jaren terug; in een slecht geïsoleerd huis loopt die tijd flink op. Eerst isoleren en dan de bron kiezen, geeft de kortste terugverdientijd.
Is een hybride warmtepomp voordeliger dan een volledige?
Qua investering vooraf meestal wel, want je bestaande ketel blijft en de pomp is klein. De terugverdientijd is daardoor vaak korter. Een volledige warmtepomp kost meer vooraf, maar bespaart ook meer omdat je helemaal van het gas af bent. Welke voordeliger uitpakt, hangt af van je woning en je isolatie.
Verlaagt subsidie de kosten van verduurzamen?
Ja. Subsidie via de ISDE en soms de gemeente verlaagt de investering vooraf en verkort daarmee de terugverdientijd. De bedragen en voorwaarden veranderen, dus reken met wat op het moment van aanvraag geldt en baseer je keuze niet volledig op één regeling.
De complete van-het-gas-af-checklist
In tien punten zet je de juiste stappen om je woning van het gas af te halen, in de volgorde die het meeste oplevert. Laat je e-mail achter, dan sturen we de checklist toe.