Raamisolatie: je bestaande ramen beter maken zonder ze te vervangen
Vraag de gratis checklist aanRaamisolatie
Zit je met koude ramen, maar kun of wil je het glas niet vervangen, bijvoorbeeld in een huurwoning of een monument? Dan is raamisolatie het spoor voor jou: je maakt de bestaande ruit en het kozijn warmer en dichter zonder er nieuw glas in te zetten. Het voordeel is dat je met beperkte ingrepen de koudeval en de tocht flink terugdringt. Dat werkt doordat je een extra stilstaande luchtlaag toevoegt, met folie of een voorzetraam, en de kieren rond het kozijn afdicht. In dit kennisartikel lees je welke vormen van raamisolatie er zijn, wat folie wel en niet doet, en wanneer verbeteren volstaat en wanneer vervangen toch slimmer is.
Wanneer kies je raamisolatie in plaats van nieuw glas?
Nieuw HR++ of triple glas isoleert altijd beter dan een verbeterde oude ruit. Toch is vervangen niet altijd mogelijk of wenselijk. In een huurwoning beslis je niet zelf over de kozijnen. Bij een monument of in een beschermd stadsgezicht mag het originele glas vaak niet weg. En soms wil je eerst de ergste kou en tocht aanpakken voordat je een grotere ingreep plant.
In die gevallen tilt raamisolatie het comfort merkbaar omhoog tegen een kleine ingreep. Je haalt niet de U-waarde van nieuw glas, maar je komt van de ijskoude ruit en de trek af. Wil je juist wél naar nieuw glas, lees dan verder op de pagina over HR-glas en triple glas.
Isolerende raamfolie: wat het wel en niet doet
Hier ontstaat vaak verwarring, want er zijn twee heel verschillende folies. Isolerende folie, ook wel low-e folie, heeft een dun metaallaagje dat warmtestraling terugkaatst het huis in. Op enkel glas kan zo'n folie de warmtestralingsverliezen merkbaar terugdringen en de ruit binnen een paar graden warmer maken. Dat is de folie die je in de winter wilt.
Daarnaast bestaat er zogenaamde krimpfolie, een dun vel dat je met dubbelzijdig tape op het kozijn spant en met een föhn strak trekt. Dat vormt een extra stilstaande luchtlaag voor de ruit en werkt verrassend goed tegen koudeval, al is het een seizoensoplossing die je niet mooi vindt in de woonkamer. Let op het onderscheid met zonwerende raamfolie: die heeft juist als doel warmte en UV in de zomer buiten te houden. Dat is een ander verhaal, dat we op de pagina over zonwerende raamfolie behandelen.
Voorzetramen en achterzetramen
De stevigste vorm van raamisolatie is een tweede ruit vlak voor of achter de bestaande. Een voorzetraam zet je aan de buitenkant, een achterzetraam aan de binnenkant, in een slank profiel van hout, aluminium of kunststof. Tussen de oude ruit en de nieuwe ontstaat een spouw die als isolatie werkt.
Zet je een achterzetraam met dun isolerend glas voor een enkelglas-ruit, dan kom je van U 5,8 samen richting U 1,8 tot 2,0. Dat haalt het niet bij nieuw HR++ glas, maar het is een enorme sprong ten opzichte van kaal enkel glas, en de originele ruit blijft zitten. In monumenten is dit vaak de enige toegestane manier om echt te isoleren.
Tochtwering rond het kozijn
Een veelgemaakte fout is alle aandacht op het glas richten en de kieren vergeten. Bij oude draairamen en schuiframen lekt er vaak lucht langs de naden. Rond ramen en deuren samen kan de kierverliezen oplopen tot 10 procent of meer van het totale warmteverlies van een woning. Dat voel je als tocht en het jaagt je verwarming op.
Zelfklevende tochtstrips van rubber of borstelprofiel in de sponning lossen dat voor een groot deel op, en het is het soort klus dat je op een zaterdag zelf doet. Hoe je dat netjes aanpakt, staat op de pagina over tochtstrips en kierdichting. Reken erop dat kierdichting vaak de meest rendabele eerste stap is, nog voor je aan folie of voorzetramen denkt.
| Maatregel | Effect op comfort | Vooral geschikt voor |
|---|---|---|
| Low-e raamfolie | ruit binnen enkele graden warmer | enkel glas, huurwoning |
| Krimpfolie | minder koudeval, seizoensgebonden | tijdelijke winteroplossing |
| Achterzetraam | flinke sprong in isolatie | monument, enkel glas |
| Tochtstrips | minder tocht en kierverlies | oude draai- en schuiframen |
Gordijnen, luiken en shutters
Ook wat je vóór of achter het raam hangt telt mee. Dikke, tot op de grond hangende gordijnen vormen 's avonds een luchtlaag die de koudeval tegenhoudt. Belangrijk is dat ze niet over de radiator vallen, anders duw je de warmte naar het koude glas in plaats van de kamer in.
Buitenluiken en rolluiken doen overdag en 's nachts hun werk. Een gesloten rolluik voegt een stilstaande luchtlaag vlak voor de ruit toe en dringt het warmteverlies via het raam 's nachts merkbaar terug. In de zomer houden ze bovendien de zonwarmte tegen, al is dat een andere functie.
Wat levert het samen op?
De kracht van raamisolatie zit in de stapeling. Losse folie of losse tochtstrips geven een bescheiden resultaat, maar tochtwering plus een achterzetraam plus 's avonds de gordijnen dicht, tilt het comfort van een koude erker naar iets waar je prettig zit. Ik reken bij klanten dan ook zelden met één maatregel, maar kijk naar het raam als geheel: glas, kier en wat ervoor hangt.
Loopt de vochtigheid in zo'n kamer op, houd dan de ventilatie in de gaten. Warmer glas geeft minder condens, maar een dichter raam betekent ook minder ongewenste luchtverversing, en dat kan vochtproblemen geven als je er niet op let.
Waar begin je met het verduurzamen van je woning?
De juiste isolatievolgorde en het meeste rendement per euro hangen af van jouw huis. In een onafhankelijk energieadvies bepalen we welke maatregelen het meest opleveren. Zie ook de juiste volgorde.
Vraag je energieadvies aan · €250Veelgestelde vragen
Werkt isolerende raamfolie ook op dubbel glas?
De winst is dan klein. Low-e folie heeft het meeste effect op enkel glas, waar nog geen coating zit. Op modern HR-glas zit die coating al in de ruit, dus dan voegt folie weinig toe en kun je je geld beter aan iets anders besteden.
Mag ik in een monument iets aan mijn ramen doen?
Meestal wel, mits je het originele glas laat zitten. Achterzetramen aan de binnenkant en discrete tochtwering zijn vaak toegestaan omdat ze omkeerbaar zijn en het aanzicht niet veranderen. Vraag het altijd na bij je gemeente voor je begint.
Is raamisolatie zinvol als ik over een paar jaar ga verbouwen?
Ja. Juist als vervangen nog even op zich laat wachten, overbrug je met folie, tochtstrips en gordijnen de koudste winters tegen een kleine ingreep. Het meeste is bovendien omkeerbaar, dus je gooit niets weg als het glas later alsnog eruit gaat.
De complete isolatie-checklist
In tien punten zie je waar je woning warmte verliest en in welke volgorde isoleren het meeste oplevert. Laat je e-mail achter, dan sturen we de checklist toe.