Kelder waterdicht maken: vocht en water buiten je kelder houden
Vraag de gratis checklist aanKelder waterdicht maken
Zit je met een natte, klamme of lekkende kelder en wil je het water buiten houden? Dan is de eerste stap niet isoleren, maar de kelder waterdicht maken. Waterdicht maken betekent dat je de weg van vocht en water naar binnen afsluit: je spoort op waar het water vandaan komt, dicht de wanden of vloer waterkerend af en zorgt dat overtollig grondwater kan wegstromen. In dit kennisartikel lees je hoe je de vochtbron opspoort, welke soorten vocht er zijn, of je van binnen of van buiten afdicht en wanneer drainage nodig is.
Waterdicht maken is iets anders dan isoleren
Twee dingen worden vaak door elkaar gehaald. Isoleren houdt warmte binnen. Waterdicht maken houdt water buiten. Het zijn andere problemen met een andere aanpak, en de verkeerde volgorde kost je dubbel werk. Isoleer je een natte kelderwand, dan sluit je het vocht in en krijg je schimmel achter je isolatie. Dus: eerst droog, dan pas denken aan warmte. Wil je daarna de kelder ook warm houden, dan lees je verder bij het isoleren van de kelder.
Eerst de vochtbron opsporen
Waterdicht maken zonder te weten waar het water vandaan komt, is symptoombestrijding. Ik kijk altijd eerst naar het patroon. Zit het vocht laag tegen de wand en zie je witte zoutranden? Dan wijst dat op optrekkend vocht uit de grond. Zitten de natte plekken hoger en aan de kant waar de grond tegen de wand drukt? Dan trekt vocht zijwaarts door de wand. Staat er na een flinke regenbui water op de vloer? Dan speelt de grondwaterstand mee. Beslaan de wanden met druppels en ruikt het muf, terwijl de kelder niet echt lekt? Dan is het vaak condens.
De vier soorten vocht en hun aanpak
| Vochtbron | Herkenbaar aan | Aanpak in het kort |
|---|---|---|
| Optrekkend vocht | Zoutranden, natte onderrand wand | Waterkerende laag injecteren in de wand |
| Doorslaand vocht (zijwaarts) | Natte plekken op wandhoogte | Waterdichte laag aan binnen- of buitenzijde |
| Grondwater / hoge stand | Water op de vloer na regen | Drainage, pompput of waterdichte bak |
| Condens | Druppels op koude wand, muffe lucht | Beter ventileren en de wand isoleren |
Bij condens hoort een kanttekening: dat los je juist deels met ventilatie en isolatie op, niet met een waterdichte laag. De andere drie vragen om een echte waterkering.
Van binnenaf of van buitenaf afdichten
Voor doorslaand vocht en grondwaterdruk zijn er twee routes.
Van **buitenaf** afdichten is het meest grondig. Je graaft de kelderwand vrij tot op de fundering, brengt een waterdichte laag en een noppenfolie aan en vult daarna aan. Het water komt zo niet eens meer bij de wand. Nadeel: het is fors graafwerk en niet altijd mogelijk als er een aanbouw, terras of de buren tegenaan zitten.
Van **binnenaf** afdichten doe je met een waterdichte mortel of een kelderdichtingssysteem tegen de binnenkant van de wand en vloer. Dat kan zonder graafwerk, maar het water blijft wel tegen de wand staan. De afdichting moet daarom de waterdruk aankunnen, met bijzondere aandacht voor de kim, de naad tussen wand en vloer, want daar begint een lek meestal.
Bij optrekkend vocht werkt injecteren: je brengt een waterkerend middel in een rij boorgaten in de wand aan, waarna dat een horizontale barrière vormt die het vocht niet meer voorbij laat.
Drainage en het afvoeren van grondwater
Zit je op een plek met een hoge grondwaterstand, dan help je een waterdichte wand door de druk te verlagen. Een drainagebuis rondom de fundering vangt water op en voert het af naar een lager punt of een pompput. In een kelder die soms onder water dreigt te lopen, plaats ik vaak een pompput met een dompelpomp die bij een bepaald peil aanslaat. Dat is geen luxe: het scheelt het verschil tussen een droge kelder en een plas van een paar centimeter na elke stevige bui.
Zo pak ik een natte kelder in de praktijk aan
Ik begin met kijken en meten, niet met dichtsmeren. Waar zit het vocht, hoe hoog, en verandert het na regen? Een veelgemaakte fout die ik zie: mensen smeren in paniek de hele kelder van binnen dicht, terwijl de bron optrekkend vocht is. Dan duwt het vocht zich gewoon een stukje hoger de wand in en heb je een half jaar later dezelfde ellende, maar dan boven de dichting. Eerst de bron, dan de juiste maatregel. Pas als de kelder droog blijft, is het zinvol om aan comfort en warmte te denken.
Ventileren tegen condens
Niet elke natte wand komt van buiten. In een kelder zonder luchtverversing slaat vochtige lucht neer op de koude wanden, zeker in de zomer als je een raampje openzet en warme, vochtige buitenlucht binnenlaat. Een rooster of een klein ventilatiepad houdt de lucht in beweging en houdt de luchtvochtigheid rond 50 tot 60 procent, waar condens veel minder kans krijgt. Ruikt je kelder muf zonder dat er zichtbaar water staat, kijk dan eerst naar de ventilatie voordat je gaat afdichten.
Waar begin je met het verduurzamen van je woning?
De juiste isolatievolgorde en het meeste rendement per euro hangen af van jouw huis. In een onafhankelijk energieadvies bepalen we welke maatregelen het meest opleveren. Zie ook de juiste volgorde.
Vraag je energieadvies aan · €250Veelgestelde vragen
Kan ik een kelder van binnenuit waterdicht maken?
Ja, met een waterdicht mortelsysteem tegen wand en vloer, met extra aandacht voor de kim. Het water blijft dan wel tegen de wand staan, dus de afdichting moet de druk aankunnen. Bij een hoge grondwaterstand combineer je dat vaak met drainage.
Moet ik mijn kelder isoleren of eerst waterdicht maken?
Eerst waterdicht maken. Isoleer je een natte wand, dan sluit je het vocht in en krijg je schimmel. Zorg dat de kelder droog is en pak daarna pas het warmteverlies aan.
Wat kun je doen tegen grondwater in een kelder?
Bij een hoge grondwaterstand is alleen afdichten meestal niet genoeg, want het water blijft druk zetten tegen de wand. Dan combineer je de afdichting met drainage: een leiding langs de fundering die het water afvoert naar een put met pomp of naar het riool. Voor die afvoer gelden gemeentelijke regels, dus vraag dat vooraf na.
De complete isolatie-checklist
In tien punten zie je waar je woning warmte verliest en in welke volgorde isoleren het meeste oplevert. Laat je e-mail achter, dan sturen we de checklist toe.