Verwarmen met een airco: hoe zuinig en tot welke buitentemperatuur?
Vraag de gratis checklist aanVerwarmen met airco
Overweeg je om met je airco ook te verwarmen, en vraag je je af of dat in de Nederlandse winter wel genoeg is? Het korte antwoord: ja, een airco verwarmt verrassend zuinig, want het is een lucht/lucht-warmtepomp die warmte uit de buitenlucht haalt in plaats van die op te wekken. Uit één kilowattuur stroom komt zo drie tot vier keer zoveel warmte, ook als het buiten vriest. In dit kennisartikel lees je hoe verwarmen met een airco werkt, hoe je het rendement leest aan de SCOP, tot welke buitentemperatuur het praktisch blijft werken en of het genoeg is om je huis mee te verwarmen.
Verwarmen met een airco: hoe het werkt
In de verwarmingsstand keert de airco zijn kringloop om. Waar hij in de zomer warmte uit de kamer naar buiten pompt, haalt hij in de winter warmte uit de buitenlucht en brengt die naar binnen. Dat klinkt gek als het buiten koud is, maar zelfs lucht van nul graden bevat nog volop warmte die een warmtepomp kan oogsten. De airco blaast vervolgens verwarmde lucht de kamer in, meestal met een uitblaastemperatuur rond de 30 tot 50 graden.
Omdat hij warmte verplaatst in plaats van maakt, is het rendement veel hoger dan bij elektrisch verwarmen met een straalkachel of infraroodpaneel. Die laatste zetten één kilowattuur stroom om in één kilowattuur warmte. Een airco maakt van diezelfde kilowattuur drie tot vier kilowattuur warmte. Dat is precies het verschil tussen warmte opwekken en warmte verplaatsen.
Wat de SCOP je vertelt
Het verwarmingsrendement van een airco lees je af aan de SCOP, de Seasonal Coefficient of Performance. Dat is het gemiddelde rendement over een heel stookseizoen, inclusief de koude en de milde dagen. Een SCOP van 4,5 betekent dat het toestel gemiddeld 4,5 keer zoveel warmte levert als het aan stroom gebruikt.
Goede split-airco's halen een SCOP tussen 4,0 en 5,1. Let bij het vergelijken op de SCOP en niet op de losse COP-piekwaarde, want die geldt maar bij één milde buitentemperatuur en zegt weinig over je stookseizoen. Een hogere SCOP betekent direct een lagere stroomrekening voor dezelfde warmte.
Tot welke buitentemperatuur blijft het werken
Een veelgestelde zorg is of een airco het bij strenge vorst nog aankan. In de praktijk blijven de meeste toestellen verwarmen tot zo'n min 15 tot min 20 graden buiten. Wat wel gebeurt, is dat het rendement en het geleverde vermogen dalen naarmate het kouder wordt. Hoe groter het verschil tussen binnen en buiten, hoe harder de warmtepomp moet werken.
Reken dus niet met het rendement van een milde herfstdag als je de koudste weken wilt overbruggen. Bij het kiezen van het vermogen kijk je naar wat het toestel op een koude dag nog levert, niet naar de mooie waarde uit de folder. In het tussenseizoen, met buitentemperaturen rond de 7 tot 12 graden, draait een airco op zijn zuinigst en haalt hij zijn hoogste rendement.
| Buitentemperatuur | Rendement (COP, indicatief) | Geleverd vermogen |
|---|---|---|
| +7 °C | 4,0 tot 5,0 | vrijwel vol vermogen |
| 0 °C | 3,0 tot 3,5 | licht verminderd |
| -7 °C | 2,2 tot 2,8 | duidelijk lager |
| -15 °C | rond 2,0 | sterk verminderd |
De ontdooicyclus
Bij vochtig weer rond het vriespunt vormt zich rijp op de buitenunit, want daar wordt de lucht sterk afgekoeld. De airco lost dat op met een ontdooicyclus: hij draait kort om en ontdooit het buitendeel, waarna hij weer verder verwarmt. Zo'n cyclus duurt een paar minuten en herhaalt zich afhankelijk van het weer bijvoorbeeld ieder half uur tot anderhalf uur.
Tijdens het ontdooien verwarmt de airco even niet en zie je soms een pluim damp bij de buitenunit. Dat is normaal en geen storing. Het kost een klein beetje rendement, wat al in de SCOP is verwerkt. Een toestel dat bij vochtige vorst voortdurend zou moeten ontdooien, is meestal te licht gekozen voor de ruimte.
Voordelen en nadelen van verwarmen met een airco
Wat het je oplevert:
Het is zuinig. Uit één kilowattuur stroom komt drie tot vier kilowattuur warmte, en dat is een veelvoud van wat een elektrische kachel of een infraroodpaneel doet.
Het gaat snel. Waar vloerverwarming uren nodig heeft, blaast een airco binnen een paar minuten warme lucht de kamer in. Voor een werkkamer of een zolder die je af en toe gebruikt is dat precies goed.
Je gebruikt een toestel dat er in de zomer toch al hangt. De airco die je voor de warme weken plaatste, staat de rest van het jaar niet voor niets aan de muur.
Wat je erbij moet weten:
Hij verwarmt met lucht, geen stralingswarmte. Sommige mensen vinden die luchtstroom minder aangenaam dan de rustige warmte van vloerverwarming of een radiator.
Het rendement zakt als het echt koud wordt, en bij vorst gaat er tijd en energie zitten in ontdooien van de buitenunit.
Hij verwarmt alleen de ruimte waar de binnenunit hangt. Warmte gaat niet vanzelf de gang door naar de slaapkamers, dus voor een hele woning heb je meerdere units nodig.
Er is geen warm tapwater. Een airco verwarmt lucht, geen water, dus je gasketel of je boiler blijft nodig zolang je die functie niet apart oplost.
In de praktijk zie ik verwarmen met airco vooral werken als bijverwarming in één of twee ruimtes, en minder als vervanging van de hele installatie.
Is een airco genoeg om je huis te verwarmen
Een airco verwarmt de lucht in de ruimte waar het binnendeel hangt. Voor een open woonkamer of een enkele kamer werkt dat prima, en voor het bijverwarmen van een paar ruimtes ook. Warm water voor de douche en de kraan levert een airco niet, en vloerverwarming voedt hij niet. Voor een heel huis met dichte deuren en meerdere verdiepingen loop je met één binnendeel tegen grenzen aan.
In de praktijk zie ik airco's vaak ingezet als slimme aanvulling: koelen in de zomer, en in het voor- en najaar zuinig bijverwarmen zodat de cv-ketel of de hoofdverwarming later aan hoeft. Wil je je hele huis gasloos verwarmen inclusief warm water, dan is een lucht/water-warmtepomp de logischer route. Wil je gericht een of enkele ruimtes comfortabel houden, dan is verwarmen met een airco een zuinige en snel te plaatsen oplossing.
Comfortabel én zuinig je woning verwarmen en koelen?
Of airco of een warmtepomp bij jouw woning past, hangt af van isolatie, vermogen en plaatsing. In een onafhankelijk energieadvies bekijken we je hele woning en maken we een concreet plan.
Vraag je energieadvies aan · €250Veelgestelde vragen
Verwarmt een airco ook als het vriest?
Ja. De meeste toestellen blijven verwarmen tot ongeveer min 15 tot min 20 graden. Het rendement en het vermogen dalen wel naarmate het kouder wordt, dus op de koudste dagen levert hij minder dan op een milde dag. Voor de Nederlandse winter is dat in de meeste woningen ruim voldoende.
Is verwarmen met een airco zuiniger dan een elektrische kachel?
Duidelijk wel. Een elektrische kachel zet stroom één op één om in warmte, een airco maakt van dezelfde stroom drie tot vier keer zoveel warmte. Voor het verwarmen van een ruimte is een airco daardoor veel zuiniger dan een straalkachel of infraroodpaneel.
Kan een airco mijn cv-ketel vervangen?
Voor de ruimteverwarming van een of enkele kamers kan een airco de ketel deels ontlasten of vervangen. Warm water levert hij echter niet, en het hele huis verwarmen via één binnendeel lukt zelden goed. Voor volledig gasloos verwarmen met warm water is een lucht/water-warmtepomp de aangewezen weg.
De complete airco-checklist
In tien punten kies je de juiste airco om je woning te koelen én zuinig te verwarmen, zonder verrassingen bij de installatie. Laat je e-mail achter, dan sturen we de checklist toe.