Koudemiddel-toekomst: R32, R290 en de aangescherpte F-gasverordening
Vraag de gratis checklist aanVerwarmen met gas toekomst
Sta je op het punt een airco te kopen en vraag je je af of het koudemiddel over een paar jaar nog wel toekomstvast is? Terechte vraag, want de aangescherpte Europese F-gasverordening perst de sterkste koudemiddelen stap voor stap uit de markt. Het voordeel van dit nu weten is dat je een toestel kiest dat over tien jaar nog gewoon te onderhouden en bij te vullen is. Dat werkt doordat de wet de beschikbare hoeveelheid sterk broeikasgas jaarlijks verlaagt, waardoor fabrikanten overstappen op middelen met een veel lagere klimaatimpact. In dit kennisartikel lees je wat de verordening regelt, hoe R410A, R32 en R290 zich verhouden en waar je bij aanschaf nu op let.
Wat de F-gasverordening regelt
De F-gasverordening is de Europese wet die het gebruik van gefluoreerde broeikasgassen aan banden legt. De kern is een phase-down: de totale hoeveelheid HFK-koudemiddelen die op de markt mag komen, gaat volgens een vast schema stapsgewijs omlaag. De herziene versie die in 2024 in werking trad, zet dat schema flink strakker en stuurt aan op een bijna volledige afbouw richting 2050.
Het meetgetal dat overal terugkomt is de GWP, de global warming potential. Dat is hoe sterk een gas als broeikasgas werkt vergeleken met CO2, dat op 1 staat. Een koudemiddel met een GWP van 2.000 is dus 2.000 keer zo sterk per kilo. De verordening knijpt vooral op de hoge GWP-waarden, want juist die tellen zwaar mee in de krimpende quota.
Waarom R410A op zijn retour is
R410A was jarenlang de standaard in split-airco's, maar het heeft een GWP van rond de 2.088. In het nieuwe quotasysteem is dat simpelweg te zwaar: elke kilo R410A vreet een groot deel van de toegestane ruimte op. Fabrikanten stappen daarom vrijwel volledig af van R410A in nieuwe toestellen.
Voor jou als koper betekent dat twee dingen. Een nieuwe airco op R410A koop je nauwelijks nog, en dat is maar goed ook. En heb je een bestaand toestel op R410A, dan wordt het bijvullen ervan in de loop van de jaren lastiger en het middel schaarser, omdat de productie terugloopt. Het toestel blijft werken, maar reparaties met bijvullen worden op termijn een aandachtspunt.
R32: de huidige standaard onder druk
R32 is het koudemiddel dat R410A grotendeels heeft vervangen en zit nu in de meeste nieuwe split-airco's. Het grote voordeel is de veel lagere GWP van rond de 675, dus ongeveer een derde van R410A. Het koelt bovendien efficiënt, waardoor toestellen op R32 vaak een goede SCOP halen.
R32 valt in de veiligheidsklasse A2L, wat licht brandbaar betekent. Dat vraagt om iets meer voorzorg bij installatie en bij de hoeveelheid koudemiddel per ruimte, maar het is beheersbaar en gangbaar. R32 wordt niet acuut verboden, maar met een GWP van 675 komt ook dit middel in het krimpende quotum onder druk te staan. Voor de komende jaren is het een prima keuze, op de langere termijn schuift de markt verder omlaag.
R290: propaan als opvolger
Het middel waar de industrie naartoe beweegt is R290, oftewel propaan. De GWP daarvan is slechts 3, dus verwaarloosbaar vergeleken met de HFK's. Daarmee is R290 vrijwel immuun voor de phase-down: het valt niet onder de knellende quota en is dus toekomstvast.
De keerzijde is de brandbaarheid. R290 zit in veiligheidsklasse A3, echt brandbaar, en dat stelt strengere eisen aan de constructie en de plaatsing van de unit. Je ziet propaan daarom vooral opkomen in monoblock-toestellen en warmtepompen, waar het circuit volledig in de buitenunit zit en er geen brandbaar gas door het huis loopt. In split-airco's voor binnen komt R290 langzamer op, juist vanwege die eis. In de praktijk verwacht ik dat R290 de komende jaren fors terrein wint zodra de toestelconstructie is aangepast.
Vergelijking van de koudemiddelen
| Koudemiddel | GWP | Veiligheidsklasse | Status in nieuwe toestellen |
|---|---|---|---|
| R410A | circa 2.088 | A1, niet brandbaar | wordt uitgefaseerd, nauwelijks nieuw |
| R32 | circa 675 | A2L, licht brandbaar | huidige standaard, op termijn onder druk |
| R290 (propaan) | circa 3 | A3, brandbaar | opkomend, toekomstvast |
De tabel vat de richting samen: de GWP moet omlaag, en dat betekent bewegen van R410A via R32 naar R290. De prijs die je voor die lage GWP betaalt is een hogere brandbaarheidsklasse, wat vraagt om zorgvuldige installatie.
Waar je nu op let bij aanschaf
Koop je vandaag een airco, dan is het verstandigste om R410A links te laten liggen en voor R32 of R290 te kiezen. R32 is voor een gewone split-airco op dit moment de gangbare en veilige keuze, met een lage GWP en een breed aanbod aan zuinige toestellen. Wil je zo toekomstvast mogelijk zitten en past het toesteltype, bijvoorbeeld een monoblock, dan is R290 de meest duurzame optie.
Vraag bij de aanschaf altijd expliciet welk koudemiddel erin zit. Een verkoper die daar helder over is, geeft je meteen zicht op hoe lang het toestel makkelijk te onderhouden blijft. In de praktijk zie ik dat mensen die bewust op het koudemiddel letten, jaren later geen gedoe hebben met schaars of duur wordend bijvulwerk. Dat is de winst van vooruitkijken.
Comfortabel én zuinig je woning verwarmen en koelen?
Of airco of een warmtepomp bij jouw woning past, hangt af van isolatie, vermogen en plaatsing. In een onafhankelijk energieadvies bekijken we je hele woning en maken we een concreet plan.
Vraag je energieadvies aan · €250Veelgestelde vragen
Wordt R32 binnenkort verboden?
Nee, R32 is niet acuut verboden en blijft de komende jaren de gangbare keuze in nieuwe split-airco's. Wel staat het met een GWP van 675 onder druk door het krimpende quotum, dus op de langere termijn schuift de markt naar lagere waarden zoals R290.
Moet ik mijn oude airco op R410A nu vervangen?
Niet meteen. Het toestel blijft gewoon werken zolang het niet lekt. Wel wordt R410A schaarser, waardoor bijvullen bij een lekkage in de loop van de jaren lastiger en duurder wordt. Bij een grote reparatie loont het dan om een nieuw toestel op R32 of R290 te overwegen.
Hoe weet ik welk koudemiddel in mijn toestel zit?
Dat staat op het typeplaatje van de buitenunit, samen met de hoeveelheid in kilogram. Je vindt het ook in de handleiding en op de installatiesticker. Ken je het type, dan weet je meteen waar je aan toe bent: R410A loopt af, R32 is nu de standaard en R290 is de opvolger met een veel lagere broeikasfactor.
De complete airco-checklist
In tien punten kies je de juiste airco om je woning te koelen én zuinig te verwarmen, zonder verrassingen bij de installatie. Laat je e-mail achter, dan sturen we de checklist toe.