Verwarmen met airco of cv-ketel: wat is zuiniger per kWh warmte?
Vraag de gratis checklist aanAirco vs cv ketel
Twijfel je of verwarmen met een airco je huis zuiniger warm houdt dan je vertrouwde cv-ketel op gas? Het antwoord hangt af van twee getallen: het rendement van je airco en de verhouding tussen de stroom- en gasprijs. In grote lijnen levert een airco per eenheid stroom drie tot vier keer zoveel warmte, terwijl een cv-ketel iets minder warmte levert dan de energie-inhoud van het gas. In dit kennisartikel lees je hoe je de kosten per kWh warmte eerlijk vergelijkt, waar het omslagpunt ligt en wanneer welke keuze het zuinigst uitpakt. Concrete bedragen laten we bewust weg; we werken met verhoudingen die je op je eigen tarief kunt loslaten.
De twee rendementen naast elkaar
Een cv-ketel (HR107) zet ongeveer 90 procent van de energie-inhoud van het gas om in nuttige warmte. Voor 1 kWh warmte in huis verstook je dus zo'n 1,1 kWh aan gasenergie. Een airco werkt andersom: dankzij de warmtepomp levert hij met een seizoensrendement (SCOP) van 4 uit 1 kWh stroom ongeveer 4 kWh warmte. Voor diezelfde 1 kWh warmte heb je dan maar 0,25 kWh stroom nodig. Puur qua energie is de airco dus vier tot vijf keer efficiënter.
Waarom de prijsverhouding alles bepaalt
Stroom is per kWh duurder dan gas. In Nederland ligt die verhouding de laatste jaren grofweg tussen de 3 en 4: een kilowattuur stroom kost ongeveer 3 tot 4 keer zoveel als een kilowattuur gas. Die verhouding vecht tegen het hogere rendement van de airco. Je vergelijkt dus niet de prijzen zelf, maar telkens (inzet keer prijs) voor elk systeem.
Voor 1 kWh warmte, bij een prijsverhouding stroom/gas van 3,5:
* cv-ketel: 1,1 keer de gasprijs * airco bij SCOP 4: 0,25 keer de stroomprijs, en dat is 0,25 keer 3,5 keer de gasprijs, dus 0,875 keer de gasprijs
In dit voorbeeld is de airco ongeveer 20 procent zuiniger per kWh warmte. Bij een gunstiger stroomtarief loopt dat verschil op; bij een ongunstige verhouding of een lagere SCOP verdampt het.
Het omslagpunt: welke SCOP je nodig hebt
Je kunt het omslagpunt precies uitrekenen. De airco is zuiniger dan gas zolang zijn SCOP hoger is dan 0,9 keer de prijsverhouding stroom/gas. Bij een verhouding van 3,5 ligt het omslagpunt op een SCOP van ongeveer 3,2. Haalt jouw installatie over het seizoen een hogere SCOP, dan stook je voordeliger dan met gas. Zit je eronder, bijvoorbeeld met een oudere unit of veel gebruik op koude dagen, dan is gas op dat moment zuiniger.
| Prijsverhouding stroom/gas | Omslag-SCOP | Airco met SCOP 4 t.o.v. gas |
|---|---|---|
| 3,0 | 2,7 | ~25% zuiniger |
| 3,5 | 3,2 | ~20% zuiniger |
| 4,0 | 3,6 | ~10% zuiniger |
| 4,5 | 4,1 | ongeveer gelijk |
Het effect van kou
De SCOP is een seizoensgemiddelde. Op een vriesdag zakt de COP van de airco naar 2 à 2,5, en op zo'n moment kan gas tijdelijk voordeliger zijn. Omdat de koudste dagen kort zijn, telt voor de jaarrekening vooral het gemiddelde; hoe de airco zich bij vorst gedraagt en wanneer je een back-up nodig hebt, behandelen we in een apart artikel. Voor de kostenvergelijking is de seizoens-SCOP het getal dat telt.
Waar de vergelijking scheef kan lopen
Twee dingen vertekenen een snelle rekensom. Ten eerste verwarmt een airco alleen de ruimtes met een binnendeel, terwijl een cv-ketel het hele huis en het warme water verzorgt. Vergelijk dus dezelfde warmtevraag en vergeet het warme water niet. Ten tweede reken je met dynamische of variabele tarieven anders dan met een vast contract; met slim sturen op goedkopere uren maak je de stroomkant gunstiger. Combineer je een airco met eigen opwek, dan verschuift de rekening opnieuw, want zelf opgewekte zonnestroom kost je veel minder dan ingekochte stroom.
Een derde punt is de rol die je het toestel geeft. Veel huishoudens houden de cv-ketel aan en gebruiken de airco als bijverwarming voor de ruimtes waar ze overdag zitten. Dan verschuif je juist de duurste gas-uren naar de zuinige airco en laat je de ketel het warme water en de koudste pieken doen. Zo'n hybride verdeling levert in de praktijk vaak meer op dan de vraag of het één of het ander moet zijn, omdat elk toestel doet waar het goed in is.
Een rekenvoorbeeld
Neem een woonkamer met een warmtevraag van 3.000 kWh warmte per stookseizoen. Met een cv-ketel verstook je daarvoor ongeveer 3.300 kWh aan gasenergie, wat neerkomt op grofweg 340 m³ gas. Met een airco op SCOP 4 kost dezelfde warmte ongeveer 750 kWh stroom. Of dat voordeliger uitpakt, hangt af van jouw tarieven, maar het laat zien hoeveel minder energie-eenheden de airco nodig heeft. In de praktijk zien we dat huishoudens met zonnepanelen of een gunstig stroomcontract hier het meeste voordeel halen.
Zo trek je je eigen conclusie
Pak je eigen stroom- en gasprijs per kWh, deel de stroomprijs door de gasprijs, vermenigvuldig met 0,9 en je hebt de SCOP die je airco minimaal moet halen om zuiniger te zijn dan gas. Een goede inverter-airco haalt over het seizoen 3,5 tot 4,5, dus bij de meeste prijsverhoudingen komt hij er gunstig uit. Wil je een hele woning op airco zetten, lees dan ook of dat qua opstelling en isolatie haalbaar is, en bekijk de bredere routes in de pillar over gasloos verwarmen.
Comfortabel én zuinig je woning verwarmen en koelen?
Of airco of een warmtepomp bij jouw woning past, hangt af van isolatie, vermogen en plaatsing. In een onafhankelijk energieadvies bekijken we je hele woning en maken we een concreet plan.
Vraag je energieadvies aan · €250Veelgestelde vragen
Wat is goedkoper, verwarmen met cv of airco?
Dat hangt op één verhouding: de stroomprijs gedeeld door de gasprijs, afgezet tegen het rendement van de airco. Een cv-ketel zet ongeveer negentig procent van het gas om in warmte, een airco levert uit een kilowattuur stroom drie tot vier kilowattuur. Zolang stroom minder dan drie tot vier keer zo duur is per kilowattuur, wint de airco.
Wat is het nadeel van verwarmen met airco?
Hij verwarmt lucht en geen water, dus je warme tapwater blijft een apart vraagstuk. Daarnaast verwarmt hij alleen de ruimte waar het binnendeel hangt, en vinden sommige mensen de luchtstroom minder aangenaam dan de rustige warmte van vloerverwarming of een radiator.
Wanneer is de cv-ketel toch voordeliger?
Als je huis een hoge aanvoertemperatuur nodig heeft en de airco daardoor op een lage SCOP draait, en tegelijk de stroomprijs ver boven de gasprijs uitkomt. Dat is precies de situatie in een slecht geisoleerde woning met grote warmtevraag. Isoleren verschuift die som sneller dan van toestel wisselen.
De complete airco-checklist
In tien punten kies je de juiste airco om je woning te koelen én zuinig te verwarmen, zonder verrassingen bij de installatie. Laat je e-mail achter, dan sturen we de checklist toe.