Airco laten installeren: plaatsing, leidingen, vacumeren en de regels
Vraag de gratis checklist aanAirco installatie
Overweeg je een airco te laten installeren en vraag je je af wat daar allemaal bij komt kijken? Terechte vraag, want een goede installatie bepaalt of je airco jarenlang stil en zuinig draait of juist tegenvalt. Een split-airco bestaat uit een binnenunit die de lucht koelt en een buitenunit die de warmte kwijtraakt, verbonden door dunne koudemiddelleidingen. In dit kennisartikel lees je waar de units het beste komen te hangen, welke afstanden en regels gelden, waarom vacumeren zo nauw luistert en welke fouten ik in de praktijk het vaakst tegenkom.
Wat er bij een airco-installatie hoort
Een installatie is meer dan twee kastjes ophangen. De binnenunit komt aan een binnenmuur, de buitenunit buiten, en daartussen loopt een leidingset met koperen koudemiddelleidingen, een stroomkabel, een communicatiekabel en een condensafvoer. Voor de doorvoer boor ik een gat van 50 tot 65 millimeter door de gevel, licht aflopend naar buiten zodat er geen water naar binnen loopt. De meeste installaties zijn in een halve tot hele dag klaar, mits de afstand tussen de units niet te groot is.
De binnenunit: plek en hoogte
Een wandmodel hangt het prettigst hoog aan de muur, op ongeveer 1,8 tot 2,2 meter, zodat de koele lucht ruim over de kamer verdeeld wordt en niet recht in je nek blaast. Houd boven de unit zo'n 15 centimeter vrij zodat hij lucht kan aanzuigen. Blaas nooit recht op een vaste zitplek of op het hoofdeinde van een bed. In een slaapkamer luistert die plaatsing extra nauw; de sibling-pagina over een airco in de slaapkamer gaat daar dieper op in.
De buitenunit: plek, geluid en afstanden
De buitenunit heeft vrije luchtstroom nodig. Zet je hem in een krappe nis, dan zuigt hij zijn eigen warme lucht opnieuw aan en zakt het rendement. Houd rond de unit minstens 30 centimeter vrij aan de zij- en achterkant en zeker 1 meter aan de blaaskant. Sinds 2021 geldt in Nederland een geluidsnorm: op de erfgrens of de gevel van de buren mag de unit in de nacht niet meer dan 40 dB(A) veroorzaken. Zet hem daarom niet pal tegen de erfgrens en laat hem niet richting het slaapkamerraam van de buren blazen. Rubberen trillingsdempers onder de voeten voorkomen dat een laag gebrom via de muur doorklinkt.
Koudemiddelleidingen en de leidinglengte
De koperen leidingen verbinden binnen- en buitenunit en voeren het koudemiddel rond, meestal R32. De meeste sets werken goed tot een leidinglengte van ongeveer 3 tot 15 meter. Blijf je onder de voorgevulde standaardlengte van vaak 5 meter, dan hoeft er geen koudemiddel bij. Ga je daaroverheen, dan moet de monteur per extra meter een beetje bijvullen. Hoe korter en rechter de leiding, hoe minder verlies en hoe stiller het geheel.
Waarom vacumeren zo nauw luistert
Dit is het onderdeel dat leken vaak overslaan en waar het rendement wordt gemaakt of gebroken. Voor het koudemiddel wordt vrijgegeven, trekt de monteur de leidingen vacuüm met een pomp, tot ongeveer 500 micron (bijna -1 bar). Zo verdwijnen lucht en vooral vocht uit het systeem. Blijft er vocht in zitten, dan kan dat samen met het koudemiddel zuur vormen dat de compressor op termijn aantast. Een installatie die niet netjes is gevacumeerd, koelt de eerste zomer prima en begeeft het een paar jaar later. Vraag er dus gerust naar.
De verplichte F-gassen-certificering
Koudemiddel mag in Nederland alleen worden aangesloten door een F-gassen-gecertificeerde monteur. Dat is geen formaliteit: het koudemiddel staat onder druk en een verkeerde aansluiting lekt broeikasgas weg. Een gecertificeerde installateur vacumeert correct, test op lekkage en registreert het systeem. Doe-het-zelfsets met snelkoppelingen bestaan, maar in de praktijk zie ik daar de meeste lekkages en storingen bij.
Welke soorten airco zijn geschikt voor bestaande woningen
Voor een bestaande woning zijn er in de praktijk drie richtingen, en de keuze hangt vooral af van hoeveel ruimtes je wilt koelen.
Een single split is de eenvoudigste: één binnenunit en één buitenunit, verbonden met twee koudemiddelleidingen. Dit is wat we het vaakst plaatsen in een woonkamer of een slaapkamer. De leidingen kunnen vaak via een bestaande schacht, een gevelopening of langs de buitenmuur, dus er hoeft weinig gehakt te worden.
Een multi-split heeft één buitenunit met twee tot vijf binnenunits. Je koelt er meerdere ruimtes mee zonder dat er nog een kast aan de gevel bij komt, wat bij een rijtjeshuis met een kleine achtergevel het verschil maakt. Nadeel is dat alle binnenunits van dezelfde buitenunit afhangen, dus bij storing valt alles tegelijk uit.
Een mobiele airco met een slang door het raam is de enige zonder installatie. Hij is duidelijk minder zuinig, want hij blaast koele binnenlucht mee naar buiten en zuigt via kieren warme lucht aan. Voor een enkele hete week kan het, als vaste oplossing raad ik hem af.
Wat een woning geschikt maakt is niet het bouwjaar maar de route voor de leidingen en een plek voor de buitenunit die binnen de geluidsnormen blijft. In een appartement is dat laatste vaker het knelpunt dan in een eengezinswoning.
De installatie in stappen
Onderstaande richtwaarden gebruik ik bij een doorsnee wandmodel in een tussenwoning.
| Onderdeel | Richtwaarde | Waarom |
|---|---|---|
| Hoogte binnenunit | 1,8-2,2 m | Lucht verdeelt zich, niet in de nek |
| Gevelgat | 50-65 mm | Ruimte voor leidingset en afvoer |
| Vrije ruimte buitenunit | 30 cm zij, 1 m voor | Geen kortsluiting van warme lucht |
| Leidinglengte | 3-15 m | Kort houdt verlies laag |
| Vacuüm | tot ~500 micron | Vocht en lucht eruit |
Een praktijkvoorbeeld
Bij een tussenwoning wilde de klant de buitenunit op het balkon, pal tegen de scheidingswand met de buren. Ik heb hem 2 meter opgeschoven naar de andere hoek, op trillingsdempers, met de blaaskant het eigen balkon op. Gemeten op de erfgrens zat hij ruim onder de 40 dB(A). Binnen hing de unit eerst boven de bank gepland; die heb ik naar de zijmuur verplaatst zodat niemand in de koude luchtstroom zit. Een veelgemaakte fout is de plek kiezen op de kortste leidingweg. Kies eerst de rustigste, meest logische plek en leg de leiding daar naartoe.
Comfortabel én zuinig je woning verwarmen en koelen?
Of airco of een warmtepomp bij jouw woning past, hangt af van isolatie, vermogen en plaatsing. In een onafhankelijk energieadvies bekijken we je hele woning en maken we een concreet plan.
Vraag je energieadvies aan · €250Veelgestelde vragen
Hoe lang duurt een airco-installatie?
Een enkele split met een korte leidingweg hangt er meestal in een halve tot hele dag. Een multi-split met meerdere binnenunits kost een dag of langer, afhankelijk van de leidinglengtes en de doorvoeren.
Mag ik een airco zelf installeren?
Het ophangen mag, maar het aansluiten van het koudemiddel niet: dat is voorbehouden aan een F-gassen-gecertificeerde monteur. Zonder correct vacumeren en een lektest riskeer je storingen en een kortere levensduur.
Kan de buitenunit overal hangen?
Nee. Hij heeft vrije luchtstroom nodig en moet binnen de geluidsnorm van 40 dB(A) op de erfgrens blijven. Een open plek uit de buurt van slaapkamerramen, met trillingsdempers, werkt het rustigst.
De complete airco-checklist
In tien punten kies je de juiste airco om je woning te koelen én zuinig te verwarmen, zonder verrassingen bij de installatie. Laat je e-mail achter, dan sturen we de checklist toe.