PVT-panelen: zonnestroom en warmte in één paneel
Vraag de gratis checklist aanPvt panelen
Ben je op zoek naar zonnepanelen die naast stroom ook je warmtepomp voeden? Dan kom je vroeg of laat uit bij PVT-panelen. Een PVT-paneel combineert twee functies in één plaat: het wekt elektriciteit op zoals een gewoon zonnepaneel, en het vangt tegelijk warmte op die je als bron voor een warmtepomp gebruikt. Daardoor kan het in veel gevallen een luchtwarmtepomp met buitenunit of een boring in de grond vervangen. In dit kennisartikel lees je hoe een PVT-paneel werkt, hoe het samenwerkt met een warmtepomp en voor wie het geschikt is.
Wat PVT-panelen zijn
PVT staat voor photovoltaïsch-thermisch. Onder de gewone zonnecellen zit een warmtewisselaar waar een vloeistof doorheen loopt. Die vloeistof neemt de warmte op die achter de cellen ontstaat en voert die af. Zo krijg je uit één paneel twee opbrengsten: stroom uit de cellen en warmte uit de wisselaar. Een gewoon paneel laat die warmte gewoon verloren gaan; een PVT-paneel oogst hem. Er bestaan uitvoeringen met en zonder afdekking, waarbij een afgedekte variant meer warmte levert maar wat minder stroom.
Hoe PVT stroom en warmte combineert
De elektrische kant werkt hetzelfde als bij een gewoon paneel, met een rendement rond 18 tot 20 procent. De thermische kant vangt laagwaardige warmte op, ook uit de buitenlucht en zelfs bij bewolking, en levert die op een lage temperatuur af. Die lage temperatuur is geen probleem, want een warmtepomp tilt hem verder op. Een aardig bijeffect: doordat de vloeistof de cellen koelt, blijven ze op warme dagen iets koeler en leveren ze een paar procent meer stroom dan een onbekoeld paneel. Zon en koeling werken hier dus samen.
PVT als bron voor een warmtepomp
Dit is de eigenlijke reden om voor PVT te kiezen. Een water-water-warmtepomp heeft een bron nodig die warmte aanlevert. Meestal is dat een boring in de grond of een luchtunit buiten. PVT-panelen kunnen die rol overnemen: ze leveren de laagwaardige warmte waarmee de warmtepomp je huis verwarmt en je tapwater maakt. Dat betekent geen buitenunit met ventilatorgeluid en, afhankelijk van je situatie, geen dure boring. In combinatie met een buffervat overbrug je de momenten waarop de zon niet schijnt. Hoe een warmtepomp die bronwarmte verder gebruikt, lees je op de warmtepomp-pillar.
Nadelen van PVT-panelen
Ik ben er positief over, maar er zitten duidelijke grenzen aan.
Ze leveren minder stroom per paneel dan een gewoon zonnepaneel van dezelfde afmeting, zeker de afgedekte uitvoeringen. Je levert dus wat elektrisch rendement in voor de warmte die je erbij krijgt.
Je hebt er veel van nodig. Voor een warmtepompbron praat je al gauw over tien tot twintig panelen, en dat vraagt dakoppervlak dat je dan niet meer voor gewone panelen kunt gebruiken.
De installatie is complexer. Er loopt een vloeistofcircuit over je dak, met een pomp, een expansievat en vorstbeveiliging. Meer onderdelen betekent meer dat er kan lekken of storen, en het vraagt een installateur die zowel de elektrische als de thermische kant snapt.
De aanschaf ligt hoger dan bij gewone panelen plus een luchtwarmtepomp. Je kiest hiervoor om het ontbreken van een buitenunit of een boring, niet om de investering.
En de warmteopbrengst valt weg wanneer je hem het hardst nodig hebt. In een koude, donkere januariweek levert het dak weinig, precies wanneer de warmtevraag piekt. Daarom hoort er een buffer of een tweede bron bij.
Subsidie voor PVT-panelen
Een PVT-systeem in combinatie met een warmtepomp komt in aanmerking voor de ISDE-subsidie, voluit de investeringssubsidie duurzame energie. De subsidie hangt aan de warmtepomp met de bijbehorende bron, niet aan de panelen als los product. Het toestel moet op de apparatenlijst van de regeling staan en door een installatiebedrijf zijn geplaatst, en je vraagt aan nadat de installatie klaar is. Controleer voor je koopt of de combinatie die je op het oog hebt op die lijst staat, want de losse panelen zonder warmtepomp vallen er niet onder.
Vergelijking met gewone panelen en zonnecollectoren
Om de plaats van PVT te snappen, helpt het om drie soorten paneel naast elkaar te zetten.
| Type | Levert | Belangrijkste toepassing |
|---|---|---|
| Standaard zonnepaneel (PV) | Alleen stroom | Elektriciteit voor huis en net |
| Zonnecollector (thermisch) | Alleen warmte | Warm tapwater |
| PVT-paneel | Stroom en warmte | Stroom plus bron voor een warmtepomp |
Rendement, ruimte en aandachtspunten
PVT vraagt om wat meer techniek dan een gewone set panelen: er lopen leidingen met vloeistof naar de warmtepomp, er is een buffervat en de installatie moet goed op elkaar afgestemd zijn. Per vierkante meter dak haal je met PVT meer totale energie dan met alleen stroom of alleen warmte, wat gunstig is als je dak beperkt is. Reken wel op meer panelen dan bij een gewone luchtwarmtepomp, omdat je met PVT ook de warmtevraag van het huis moet dekken. In de praktijk zie ik dat een goed geïsoleerd huis zich hier het beste voor leent, net als bij elke warmtepomp.
Een praktijkobservatie
Bij een vrijstaande woning waar een boring lastig was door de ondergrond, hebben we PVT-panelen als bron gebruikt in plaats van een grondlus. Het gezin wilde bovendien geen buitenunit vanwege het geluid richting de buren. Met een set PVT-panelen op het zuiddak en een buffervat draaide de warmtepomp door de winter heen, terwijl de panelen in de zomer gewoon stroom bleven leveren. Een veelgemaakte fout die ik zie, is PVT verwarren met een gewone set panelen plus een losse zonneboiler; PVT doet beide in één plaat en is echt bedoeld als bron voor de warmtepomp.
Zonnepanelen die echt renderen?
Aantal, oriëntatie en of een batterij loont hangt af van jouw dak en verbruik. In een onafhankelijk energieadvies rekenen we je terugverdientijd door.
Vraag je energieadvies aan · €250Veelgestelde vragen
Kan een PVT-paneel een buitenunit vervangen?
Ja, dat is juist het idee. De PVT-panelen leveren de laagwaardige warmte die anders van een luchtunit of een grondboring komt. Je warmtepomp heeft dan geen buitenunit met ventilatorgeluid nodig, wel een buffervat om schommelingen op te vangen.
Levert een PVT-paneel evenveel stroom als een gewoon paneel?
Vrijwel, en soms iets meer. De cellen worden gekoeld door de vloeistof, waardoor ze op warme dagen een paar procent meer stroom leveren dan een onbekoeld paneel. Het elektrische rendement ligt in dezelfde orde als bij gewone panelen.
Voor wie zijn PVT-panelen geschikt?
Voor huishoudens die van het gas af willen met een water-water-warmtepomp en waar een grondboring lastig of ongewenst is, of die geen buitenunit willen. Een goed geïsoleerd huis met voldoende dakoppervlak haalt er het meeste uit.
De complete zonnepanelen-checklist
In tien punten haal je het meeste uit zonnepanelen op jouw dak, ook nu de saldering afgebouwd wordt. Laat je e-mail achter, dan sturen we de checklist toe.