Warmtepomp op een dynamisch tarief: slim verwarmen op de uurprijs
Vraag de gratis checklist aanDynamisch tarief
Heb je een warmtepomp of denk je erover, en vraag je je af of een dynamisch energiecontract dan slim is? Een warmtepomp is de grootste stroomverbruiker in veel huizen, en juist daarom kan het lonen om te sturen op de uurprijs. Bij een dynamisch tarief wisselt de stroomprijs per uur, en een warmtepomp die in de goedkope uren wat harder werkt en in de dure uren gas terugneemt, verlaagt je kosten zonder dat je het aan comfort merkt. De sleutel is dat je woning warmte kan vasthouden, zodat je vooruit kunt verwarmen. In dit kennisartikel lees je waarom die combinatie goed werkt, hoe je slim voorverwarmt en waar je op moet letten op koude dagen.
Waarom een warmtepomp en een dynamisch tarief goed samengaan
Een warmtepomp verbruikt veel stroom over veel uren van de dag verspreid. Dat maakt hem anders dan een korte piek zoals een waterkoker: je hebt echte ruimte om te schuiven met wanneer je die stroom afneemt. En schuiven is precies waar een dynamisch tarief om draait.
Daar komt bij dat verwarmen niet op de seconde hoeft. Warmte die je nu in huis brengt, blijft nog uren hangen. Je kunt dus in een voordelig uur wat extra verwarmen en in een duur uur teren op die opgeslagen warmte. Een apparaat dat continu en flexibel verbruikt, past van nature goed bij prijzen die per uur verschillen.
Hoe een dynamisch tarief werkt
Bij een dynamisch contract volgt je stroomprijs de inkoopmarkt en verandert hij elk uur. 's Nachts en midden op de dag, als er veel aanbod is en weinig vraag, is stroom vaak voordelig. In de ochtend- en avondpiek, als iedereen tegelijk verbruikt, loopt de prijs op. De prijzen voor de volgende dag zijn meestal een dag vooruit bekend, zodat je kunt plannen.
Voor een warmtepomp betekent dat: laat hem het zware werk doen in de dalen en neem gas terug in de pieken. Het verschil tussen een voordelig nachtuur en een dure avondpiek kan aanzienlijk zijn, en over een heel stookseizoen tikt dat aan. Je hoeft dat niet handmatig te doen; daar zijn slimme sturingen voor, zoals ik verderop laat zien.
Slim voorverwarmen in de goedkope uren
Het idee van voorverwarmen is simpel: je brengt je huis alvast op temperatuur, of iets daarboven, in de uren dat stroom voordelig is, zodat de warmtepomp in de dure piek nauwelijks hoeft bij te stoken. In de praktijk laat je de warmtepomp bijvoorbeeld in de vroege ochtend of rond het middaguur wat harder draaien, en tijdens de avondpiek terugregelen.
Een rekenvoorbeeld dat ik vaak deel: stel je huis koelt zonder verwarming ongeveer een halve graad per uur af. Verwarm je in de goedkope uren de woonkamer 1 tot 2 graden voor, dan overbrug je daarmee makkelijk een dure piek van twee tot drie uur zonder dat het merkbaar kouder wordt. Zo verplaats je verbruik naar goedkope uren terwijl het comfort gelijk blijft. Dit werkt het best bij een warmtepomp die op lage aanvoertemperatuur draait, rond 35 graden bij vloerverwarming, want dan is het rendement hoog.
De woning en de vloer als warmtebuffer
Wat voorverwarmen mogelijk maakt, is dat je huis zelf warmte opslaat. Een goed geïsoleerde woning verliest die warmte langzaam, en dat is precies waarom isoleren en slim stoken hand in hand gaan. Hoe beter de schil, hoe langer je op opgeslagen warmte kunt teren en hoe meer je kunt schuiven met de uren.
Vloerverwarming is daarbij een uitgesproken bondgenoot. De dekvloer waarin de leidingen liggen, is een flinke massa die warmte vasthoudt en langzaam afgeeft. Je laadt die vloer als het ware op in de goedkope uren, en hij blijft daarna uren nastralen. Radiatoren bufferen veel minder, dus met radiatoren is de speelruimte kleiner, al kun je ook dan de scherpste pieken vermijden. Een aparte warmtebuffer, een goed geïsoleerd vat, vergroot die speelruimte verder.
Sturen: thermostaat, EMS en SG-Ready
Handmatig de warmtepomp bijregelen op de uurprijs houdt niemand vol. Gelukkig hoeft dat niet. Er zijn drie manieren van sturen die je tegenkomt. Een slimme thermostaat met prijsinzicht kan zelf de goedkope uren opzoeken en daarin voorverwarmen. Een energiemanagementsysteem gaat verder: het brengt je warmtepomp, je verbruik via de P1-meter, je zonnepanelen en eventueel een thuisbatterij samen en stuurt het geheel op prijs.
Veel warmtepompen hebben daarnaast een SG-Ready-ingang. Dat is een aansluiting waarmee een extern signaal de warmtepomp kan aanzetten tot extra verwarmen of juist even kan afremmen. Een EMS of slimme sturing gebruikt die ingang om de warmtepomp op het juiste moment te laten voorverwarmen. Let bij de keuze van een warmtepomp op de aanwezigheid van zo'n ingang of van een open koppeling, want dat bepaalt hoe goed je later kunt sturen.
Comfort op koude dagen
Hier wil ik eerlijk zijn, want prijssturing heeft een grens. Op een echt koude dag draait je warmtepomp een groot deel van de tijd gewoon om je huis warm te houden, en dan is er weinig ruimte om te schuiven. Wie het sturen te fanatiek instelt, kan het op zulke dagen kouder krijgen dan prettig is, precies wanneer stroom duur is.
Mijn advies is om comfort altijd voorrang te geven en de besturing daarbinnen te laten optimaliseren. Stel een ondergrens in waaronder de temperatuur nooit zakt, en laat de sturing alleen daarbovenop spelen met de uren. Op milde dagen is de winst groot, op strenge vorstdagen accepteer je dat het systeem gewoon verwarmt. Zo houd je het besparen prettig in plaats van dat je in een koude woonkamer zit te wachten op een voordelig uur.
Vast en dynamisch met een warmtepomp naast elkaar
| Kenmerk | Vast tarief | Dynamisch tarief |
|---|---|---|
| Prijs per uur | steeds gelijk | verschilt per uur |
| Voordeel van voorverwarmen | geen | ja, in de goedkope uren |
| Sturing nodig | nee | ja, thermostaat of EMS |
| Past bij vloerverwarming | ja | ja, buffert goed |
| Winst bij een warmtepomp | beperkt | groter naarmate je meer schuift |
De tabel laat zien dat de winst van dynamisch vooral zit in je vermogen om te schuiven. Zonder buffer en sturing benut je het voordeel niet; met vloerverwarming en een goede besturing wel.
Samenspel met zon en een thuisbatterij
Een warmtepomp op een dynamisch tarief staat zelden alleen. Heb je zonnepanelen, dan is midden op de dag vaak zowel de zon als de uurprijs gunstig, en dat is het moment om de vloer voor te verwarmen. Een thuisbatterij voegt nog een knop toe: die kan de dure avondpiek van de warmtepomp deels opvangen met eerder opgeslagen stroom.
Het geheel draait op één ding: goede meting. De P1-meter geeft de sturing zicht op wat je huis op elk moment doet, zodat de warmtepomp, de batterij en de auto niet tegen elkaar in werken. Een energiemanagementsysteem regisseert dat samenspel. Zo wordt de warmtepomp geen losse grootverbruiker, maar een flexibel onderdeel van je energiehuishouding dat de goedkope en zonnige uren opzoekt.
Haal meer uit je eigen energie
Of een thuisbatterij, dynamisch tarief of slimme sturing bij jouw woning loont, reken je door in een onafhankelijk energieadvies, inclusief de terugverdientijd voor jouw situatie.
Vraag je energieadvies aan · €250Veelgestelde vragen
Is een dynamisch tarief voordelig met een warmtepomp?
Vaak wel, omdat een warmtepomp veel en over veel uren verbruikt en je dus ruimte hebt om te schuiven. Laat hem in de goedkope uren wat harder werken en in de dure pieken terugnemen. Hoe beter je woning warmte buffert, hoe groter het voordeel.
Hoe verwarm ik slim voor in de goedkope uren?
Je brengt je huis in de voordelige uren alvast 1 tot 2 graden op temperatuur, zodat de warmtepomp in de dure piek nauwelijks hoeft bij te stoken. Dit werkt het best met vloerverwarming en een goed geïsoleerde woning, die de warmte langer vasthouden.
Wat is SG-Ready bij een warmtepomp?
SG-Ready is een aansluiting waarmee een extern signaal de warmtepomp kan laten voorverwarmen of even afremmen. Een slimme sturing of energiemanagementsysteem gebruikt die ingang om de warmtepomp op het juiste moment te laten draaien. Let bij aanschaf of je warmtepomp die mogelijkheid heeft.
Gaat mijn comfort achteruit met een dynamisch tarief?
Niet als je de sturing goed instelt. Geef comfort voorrang met een ondergrens waaronder de temperatuur nooit zakt, en laat de besturing alleen daarbovenop spelen met de uren. Op koude dagen verwarmt het systeem gewoon; op milde dagen is de winst het grootst.
De complete thuisbatterij-checklist
In tien punten zie je of een thuisbatterij en slim energiebeheer bij jouw woning lonen, juist nu de saldering verdwijnt. Laat je e-mail achter, dan sturen we de checklist toe.